1924 Ankara Haritası’nda, Elmadağı Meydanı’nda bir çeşme işaretlenmiştir. Meydanın hemen yakınında bulunan Poyracı Mescidi’nin batı tarafında az ilerde gösterilen çeşmenin, adı haritada belirtilmemiştir. Bu çeşme kaynaklarda ‘Elmadağı Çeşmesi’ adıyla geçmektedir. Eskiden Kurtuluş Mahallesi’nde Sakızlı, Akbaş ve Yeniay adları ile bilinen sokakların kavşak noktasında bulunduğu belirtilen meydan, burada bulunan 3 mahallenin merkezi konumundaydı. Hacettepe Üniversitesi kampüs alanı düzenlenirken 1970’li yıllarda buradaki bütün mahalleler iptal edilmiştir. Elmadağ Çeşmesi de bu düzenlemeler sırasında kaldırılmıştır.
Çeşmenin yeri günümüzde, Hacettepe Üniversitesi Merkez (Sıhhiye) Kampüs alanı içinde, Poyracı Mescidi’nin batı tarafındaki binaların (H.Ü. Hemşirelik Fakültesi) bulunduğu alana denk gelmektedir. Çeşmenin elimize ulaşan eski bir fotoğrafından, ön yüzünün kesme Ankara taşından, depo bölümünün ise moloz taşlar kullanılarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Sade bir yapısı olan çeşmenin kenar ve tavan silmelerinin hafif dışa çıkık olarak düzenlendiği görülmektedir.
Kaynak: Osmanlı Döneminde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri – İbrahim Yavuz İşçen
