Ankara ve çevresinde eskiden beri etkisi olduğu bilinen Seyfeddin Kızılbey’in, Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat döneminde (1219-1237) Ankara Valiliği yaptığı ve Ankara’da Kızılbey Külliyesi’ni yaptıran kişi olduğu bilinmektedir (S. Aydın, K. Emiroğlu, Ö. Türkoğlu, E.D. Özsoy, s.620). Selçuklu Dönemi’nde yapılmış Ankara’nın en eski çeşmelerinden biri olan Kızılbey Çeşmesi, Kızılbey Camisi’nin yanında bulunuyordu. Çeşmenin Kızılbey Külliyesi’ni oluşturan yapılarla birlikte inşa edildiği ve 19. yüzyıla kadar varlığını koruduğu sanılmaktadır. Kızılbey Çeşmesi ile ilgili olarak Ankara’nın 1 Numaralı Şer’iye Sicili’nde bulunan bir kayıtta (Hicri 991, Miladi 1583), çeşme için toplanan ve harcanan paraların dökümü verilmiştir (Ongan, s.42). Karacabey’in torunlarından Abdülhadi ile Hacıbayram mütevellisi arasında çıkan bir ihtilafa ait Hicri 1128 (Miladi 1715-16) tarihli emirde de Kızılbey Çeşmesi ve su yolu ile ilgili bilgi yer almaktadır (Konyalı, Karacabey Mamuresi, s.114).
Ulus semtinde Atatürk Bulvarı üzerinde Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü ve Merkez Bankası binasının bulunduğu alanda daha önceden halk arasında ‘Tuz Nazırlığı’ olarak da adlandırılan, iki katlı Düyun-u Umumiye binası (sonrasında ilk Dışişleri Bakanlığı) ile Kızılbey Külliyesi’ne ait yapılar (Cami, medrese, türbe, hazire ve çeşme) yan yana bulunuyordu. Tuz Nazırlığı’nın yerine (1931-1933 yılları arasında) Merkez Bankası, Kızılbey Külliyesi’nin yerine de (1926-1929 yılları arasında) Ziraat Bankası binası yapıldı.
Kaynak: Kaynak: Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri – İbrahim Yavuz İşçen
