Saraylar Mahallesi’nin doğusundaki tepelerde yaklaşık 116 dönüm büyüklüğündeki parsel, yamacın büyük kısmını kaplamaktadır. Kuzeydeki değirmen, araziye hakim bir noktada, denize yaklaşık 150 m uzaklıkta bulunmaktadır. Kuzeydeki yel değirmeninin dairesel beden duvarı dışında, yapının özgün işleviyle ilişkili herhangi bir mimari elemanı günümüze ulaşmamıştır. Yaklaşık 4,25 m iç çapındaki dairesel yapının giriş açıklığı batıdadır. Beden duvarları üzerindeki kiriş izleri, Poyrazlı ile benzer şekilde yapının iki katlı oldu-ğunu düşündürmektedir. Üst katta öğütme işlevinin, zemin katında ise depolama ve paketleme işlemlerinin gerçekleştirildiği varsayılabilir. Dolayısıyla, işlevle ilgili bugün yerinde olmayan donanımların büyük kısmı (değirmen taşı, un teknesi, çark ele-manları vb.) üst katta bulunmuş olmalıdır. Poyrazlı Değirmeni’nin aksine beden duvarı üzerinde merdivene ilişkin herhangi bir ize rastlanmadığı için katları birbirine bağlayan merdivenin ahşap olması muhtemeldir. Mekanların aydınlatılması için, biri giriş kapısının üzerinde, diğeri doğuda çatı kotuna yakın, toplam iki adet dikdörtgen açıklık bulunmaktadır. Değirmencinin kullandığı ocak, beden duvarının üst kotlarındadır. Ocağın lentosu yekpare kireçtaşındandır. Duvarlarda, biri üst kottaki ocağın yakınında, diğeri zemin kat seviyesinde, düz atkılı iki adet niş bulunmaktadır. Ana kayaya oturan yapının beden duvarları ahşap hatıllı moloz taş örgüdür ve yaklaşık 120 cm kalınlığındadır. Duvarlar, mevcut durumda 4,60 m yüksekliğe ulaşmaktadır (güney cephedeki zemin kotu referans alınmıştır). Duvar kesiti içinde çift sıra halinde kullanılan hatıllar, düşeyde yaklaşık 120 cm aralıklarla tekrar etmektedir. 10×10 cm kesitindeki ahşap hatıl elemanları, enine doğrultuda daha küçük kesitli elemanlarla birbirine bağlanmıştır. Beden duvarı, ahşap döşemenin bu-lunduğu kotta, yüzeyden bir miktar içeri çekilerek diş yapmaktadır. Düz atkılı giriş açıklığı, beş adet (yaklaşık 12×20 cm) ahşap lentoya sahiptir; lentoların duvar içinde 30-35 cm devam ettiği tespit edilmiştir.1
- https://geo.hogent.be/marmara/assets/reports/28_tr.pdf ↩︎
