Horhor Caddesi, Baba Hasan Âlemi Sokağı’nda bulunuyordu. Mescid, hicri 865/miladi 1460 yılında Fatih Sultân Mehmed’in alemdarı Baba Hasan Ağa tarafından yaptırılmıştır. Mescid, yarı kâgir, dört duvar üzerinde, ahşap çatılı olup, İsmail Ağa (Oruç Gazi) Mescid’inin üstünde idi. Horhor Antikacılar Çarşısı binasının bitişiğindeki alan üzerindeydi. 1930 yılında kadro dışı kalan mescid, 1956 yılında Atatürk Bulvarı açılırken yola tesadüf etmediği halde, “ahşap çatılı ve değersizdir” denilerek maalesef yıktırılmıştır. Tuğla ile örülmüş minaresinin külahı, kurşun kaplı idi. Günümüze, banisinin mezarı ile yıkık duvar kalıntıları ulaşmıştır. Ibadethane binasının bitişiğinde Ahi Çelebi tarafından yaptırılmış olan mektep binası bulunmaktaydı. Bu yapı bugün mevcut değildir. Yerinde Horhor Antikacılar Çarşısı’na ait bina yükselmektedir. Bu binanın yapılış amacı da okul binası olarak inşa edilmişti. Daha sonraları Antikacılar Çarşısı olmuştur. Hasan Baba’nın mezarı caminin önünde sokak aşırı ötesinde ve bir evin bahçesindedir. Türbenin kitabesi 1976 yılında Aksaray’da bir antikacı da vitrinde satışa konulmuştur. Açık türbe de harap haldedir. Bugün mescidden iz yoktur. Mescidin vakfiyesi, H.903 Muharrem/ M.1497 Ağustos tarihlidir.

Tarafımıza Yeniçağ Tarihi ve Arşiv Uzmanı Hakan Yılmaz tarafından iletilen kitabe ve bilgilere göre kabir, 857/1453’te burca Fatih’in sancağını dikerken düşmanla çatıştığı sırada kanlar içinde kalarak şehit olan “Şehidler Serdârı Baba Hasan”a aittir. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından Mescid için hazırlanan 532 no.’lu Anıt Eser dosyasında; 1941 yılında halâ mevcut olan bu vakfiyeden aktarılan, mescidin "857" (m. 1453)’de “Fâtih’iñ ve fetih ordusunuñ ‘Alemdârı Baba Hasan” adına inşâ edildiğini gösteren ifadelerden Baba Hasan Camii’nin de türbe ile aynı tarihte inşa edildiği anlaşılmaktadır.1 953/1546 tarihli İstanbul Vaḳıfları Taḥrīr Defteri’ne göre, mescidin vakfiyesi inşasından kırk dört yıl sonra, Muharrem 903/Eylül 1497 tarihinde Mevlânâ Yûsuf bin Hasan tarafından düzenlenmiştir.2 Merhum Ekrem Hakkı Ayverdi Ni’me’l-ceyş’in mescid vakfiyelerinin geç tarihli oluşunu, İstanbul mahallelerinde bu vakıflara işlerlik sağlayacak mektep, zaviye ve benzeri müştemilâtın zaman içinde tesis edilmiş olmalarına bağlayarak, tarihe, seneye aldanmamak gerektiğine özellikle dikkati çekerken Baba Hasan ‘Alemî Mescidi’nin durumunu buna örnek olarak göstermiştir.3

  1. (Horhor Hasan Baba Türbesi ve Mescidi Raporu, Evkaf Umûm Md. Dosya: 532, s. 3-6, Erhan Sarışın Özel Arşivi) ↩︎
  2. BOA, TD, nr.: 251, s. 287 ↩︎
  3. E. Hakkı Ayverdi, Fâtih Devri Mimarîsi, İstanbul Fetih Derneği Neşriyâtı, İstanbul 1953, 321 ↩︎
✶ Media

✶ Relaterte steder

✶ Ressurser