İmparator Qianlong döneminde Pekin’e yeni ele geçirilen Türkistan bölgesinden getirilen Uygurların kampının kuzey ucuna imparator emriyle 1764 yılında inşa edilmiş camidir. Arap ve Çin mimarisinden etkiler taşıyan yapı Çin topraklarında bir imparator tarafından inşa ettirilmiş ilk camidir.
Caminin inşaası imparatorun bundaki katkısını da gösterecek şekilde cami içerisine yerleştirilmiş Mançuca, Çince, Moğolca ve Uygurca (Turki) dört dilli taş bir stel ile kutlanmıştır.1 Görkemli bir avlu giriş kapısı ve dikdörtgen planlı bir harim mekanı bulunmaktaydı.
Çince kitabenin İngilizce metni temel alınan Türkçe çevirisi:
“Gök ile yerin, atalarımın ve koruyucu tanrılarımın ilahi emirlerini yerine getirerek Cungarların topraklarını fethettik ve böylece çeşitli Müslüman şehirlerine barış getirdik. Bu şehirlerin liderleri olan Aşek, Hocis ve diğerlerine prens ve dük gibi unvanlar verildi; kendilerine saraylar inşa edilerek tahsis edildi. Memleketlerine dönmelerine izin verilmeyen tutsaklar Chang’an Kapısı’nın batısına yerleştirildi ve resmi görev alma, ticaret yapma ve seyahat etme konularında kendi halkımızla aynı haklara sahip kılındı. İkamet ettikleri mahalle, halkımız arasında yaygın olarak ‘Müslüman Kampı’ şeklinde adlandırılmaktadır. . . . Bu doğrultuda, yüksek kemerleri, geniş salonları, kıvrımlı koridorları ve özenli süslemeleriyle bu caminin, onların ikamet ettiği yerin merkezinde inşa edilmesi için İmparatorluk Hazinesi’ndeki fazla gelirden bir pay ayrılmasını emrettim. . . . Müslümanlar zaman zaman burada toplanmaktadır. Tahtın huzuruna çıkmak için başkente gelen reisler, istisnasız, hayranlık duydukları bu yapıda ibadetlerini yerine getirmekten büyük memnuniyet duymaktadır.” şeklindedir.2
Bulunduğu prestijli konum sebebyile 1912’de Çin Cumhuriyeti’nin ilk başkanı Yuan Shikai tarafından yıktırılmıştır. Günümüze yalnızca mermer giriş kemeri parçası ve yazılı steli ulaşabilmiştir. Stel günümüzde
- Onuma, Takahiro. 250 Years History of the Turkic-Muslim Camp in Beijing. Central Eurasian Research Series 2. Tokyo: Department of Islamic Area Studies, Center for Evolving Humanities, The University of Tokyo, 2009. https://www.l.u-tokyo.ac.jp/tokyo-ias/nihu/publications/cers02/cers02_fulltext.pdf. ↩︎
- Nancy Shatzman Steinhardt, “Prayer Hall under the Imperial Gaze: The Qianlong Emperor (1711–99) and the Huiziying Mosque,” Journal of the Society of Architectural Historians 74, no. 3 (2015): 332, https://doi.org/10.1525/jsah.2015.74.3.332. ↩︎