Helenistik döneme ait iki katlı propylon (geçit), Bergama kalesinin güneybatı köşesindeki Athena Polias kutsal alanının ana girişini oluşturuyordu. Athena kutsal alanı Pergamon’daki en eski kült alanlarından biriydi ve Helenistik dönemde Attalid hanedanı hükümdarları tarafından genişletilmiş ve çok sayıda adakla süslenmişti. Pergamon’u geniş çaplı bir imar programıyla bir konut kentine dönüştüren Kral Eumenes II (MÖ 197-159), temenosun kuzey ve doğusuna iki katlı mermer salonlar inşa ettirmiştir. Propylon üzerindeki kabartmalar ve muzaffer Athena’ya ithaf yazıtı, salon binalarını Eumenes II’nin saltanatının ilk yirmi yılındaki askeri başarılarının bir zafer anıtı olarak nitelendirmektedir. Salonun üst katının arka duvarında, Pergamon’un ünlü kütüphanesinin de bulunduğu düşünülen bitişik odaların girişleri yer alıyordu. Büyük doğu odasında, şu anda salonun ortasında duran Athena Parthenos’un Helenistik döneme ait devasa kopyası duruyordu. Attalosların kültür politikası için çok önemli olan bu mekânın propylon’u salonun giriş duvarında yeniden inşa edilmiştir. Bitişik salonlar gibi iki katlıdır ve altta Dorik, üstte İoniktir. Alt katın arşitravı yukarıda bahsedilen ithaf yazıtını taşımaktadır. Üst katın frizi, kartal ve boğa başlarından sarkan meşe yaprakları ve zeytin dallarından oluşan çelenklerle süslenmiştir. Yaprakların üzerindeki alanları yıldız ve baykuşlu küçük kalkanlar doldurmaktadır. Hayvan ve bitki motifleri Athena ve Zeus’u simgelerken, yıldız amblemleri Eumenes’in krallığına gönderme yapmaktadır.

Google Arts & Culture – Propylon zum Athenaheiligtum von Pergamon

✶ Medya