Pınarbaşı Çeşmesi, Mardin ili, Artuklu ilçesi, Gül Mahallesi’nde yer almaktadır. İnşa kitabesi olmayan çeşmenin, ne zaman ve kim tarafından yapıldığı bilinmemektedir. Yığma tekniği ile inşa edilen çeşmenin yapımında, kesme ve düzgün kesme taş kullanılmıştır. Sivri kemerli ve içten beşik tonozlu olan çeşme, yapılara bağımlı çeşmeler grubuna girmektedir. İki bölümlü havuzdan oluşan yapının, çeşme nişi 2,70m genişliğinde, 3,20m derinliğinde ve 2,25m yüksekliğindedir. Çeşme nişinin kuzey duvarında, yerden 0,63m yüksekliğinde metal yapımı lüle bulunmaktadır. Lülenin hemen üzerinde, taş lentolu ve kare formlu niş bulunmaktadır. Bu niş, bardaklık olarak da kullanılmaktadır. Ayrıca çeşme nişinin doğu ve batısında olmak üzere 2 adet kare formlu niş daha yer almaktadır. Çeşme duvarındaki taşlarda, yüzey kirliliği ve renk bozulması gözlemlenmektedir. Taşlarda gözlemlenen derz boşalması sonucu oluşan boşluklar, geleneksel ınkara harcı ve alçı sıva ile doldurulmuştur. Çeşmenin kemerlerine, kireç esaslı badana uygulanmış ancak badana da dökülmeler, taşlarda aşınmalar gözlemlenmiştir. Çeşme tonozu boyalı olan yapının, iç kısmında yoğun doğal ve beşeri tahribat söz konusudur.1

  1. Mardin İli Kültür Envanteri, Cilt I, s. 223. ↩︎