Kadızâde-i Rûmî (yak. 1364, Bursa, Osmanlı Devleti – 1436, Semerkant, Timur İmparatorluğu) asıl adı Selahaddin Musa, Orta Çağ’ın ünlü Türk matematik ve astronomi bilgini.

Osmanlı Devleti‘nde yetişmiş bir bilim insanı olan Kadızade, eğitimini tamamlamak için gittiği Timur İmparatorluğu‘nda Uluğ Bey‘e hocalık ve yol göstericilik yapmış; Uluğ Bey’in Astronomi Cetvellerinin hazırlanmasında büyük hizmeti geçmiştir. Uluğ Bey Medresesi’nde Ali Kuşçu ve Fethullah Şirvani‘yi yetiştirmiştir.

Uluğ Bey’in hocası Bursalı Kadızâde-î Rumî’ye ait olduğu düşünülen ve 1421-1435 yılları arasında yapılmış türbenin yüksek kasnaklı iki kubbesi vardır. Türbenin ilk restorasyonu sırasında içindeki mezarlar arkeologlar tarafından açıldığında Timur’un süt annesi ve kızı olduğu tahmin edilen iki kadının defnedilmiş olduğu görülmüştür. Bu durum türbenin Kadızâde-î Rumî için yaptırıldığı düşüncesi ile çelişmektedir. Timurlu Dönemi yapılarının genel özelliklerini yansıtan iki bölümlü türbenin özellikle turkuvaz renkli çini mozaikle kaplı kubbeleri ve kûfî hat ile süslenmiş yüksek kasnağı dikkat çekicidir. Timurlu dönemi yapılarında dönem özelliği olarak hem yapım hem de bezeme malzemesi olarak; sırlı ve sırsız tuğla, çini mozaik, tek renkli veya çok renkli çini kullanılmıştır. Tüm Türkistan yapıları gibi tuğla ile yapılan türbenin güney yönünde öndeki 25, arkadaki 15 metreye yaklaşan kubbe ve kasnak yükseklikleri ile burada yer alan yapılar içinde özel öneme sahiptirler. Kare planlı iki hacim üzerinde yükselen kubbelerin iç kısımları da çinili zengin mukarnaslarla süslüdür.

Kaynak: Seyfi Başkan, “Semerkand Şah-ı Zinde Yapıları” Vakıflar Dergisi, sayı 37, Ankara Haziran 2012, sayfa 135, 136

✶ Medya

✶ İlişkili Yerler