Buçimas Camii veya Starova Kazası Camii, yaklaşık 1700 yılı civarında Osmanlı döneminde Buçimas yerleşiminde inşa edilmiştir. Yapı, 18. yüzyıl başlarında Osmanlı idaresi altında Balkanlarda İslami mimarinin yoğun biçimde yayıldığı döneme aittir; bu süreçte Arnavutluk’ta özellikle kasaba merkezlerinde ve kazalarda camiler, medreseler, tekkeler ve vakıf yapıları inşa edilmiştir. Cami, Osmanlı döneminde Starova Kazası olarak bilinen idarî bölge ile bağlantılıdır. Bölge Osmanlı idaresinde Starova Kazası adıyla bilinmiş, bir dönem Ohri Sancağı’na bağlı olmuş, daha sonra Ali Paşa Tepelena’nın yönetim alanına girmiş ve 19. yüzyılda Manastır Vilayeti içinde yer almıştır. Bu nedenle yapı, bulunduğu yer adıyla Buçimas Camii, tarihî idarî bölgeye atıfla ise Starova Camii olarak adlandırılmıştır.

Mimari bakımdan yapı, Osmanlı kırsal cami mimarisinin tipik özelliklerini taşımaktadır. Küçük ölçekli mahalle veya köy camisi niteliğindeki yapı kareye yakın planlıdır. Sade Osmanlı taş mimarisiyle inşa edilmiş, tek minareli olarak düzenlenmiş ve ahşap çatı sistemi kullanılmıştır. İç mekânda basit bir ibadet düzeni bulunmaktadır. Kaynaklarda ayrıntılı mimari plan sınırlı olmakla birlikte yapının genel mimari karakteri bu özelliklerle tanımlanmaktadır.

1945 ile 1990 yılları arasında Arnavutluk’ta hüküm süren komünist rejim sırasında dinî yapılar sistematik biçimde kapatılmış veya yıkılmıştır. Buçimas Camii de bu süreçten etkilenmiş, minaresi bilinçli şekilde yıkılmıştır. Caminin iç mekânı kooperatif deposu olarak kullanılmış, ibadet fonksiyonu tamamen kaldırılmıştır. Böylece yapı uzun süre işlevsiz bırakılmıştır.

1990’larda komünist rejimin sona ermesinden sonra Arnavutluk’ta dinî hayat yeniden serbest bırakılmıştır. Buçimas Camii’nde bu dönemde minare yeniden inşa edilmiş, eski minarenin bulunduğu aynı noktaya yapılmıştır. Restorasyon sırasında caminin orijinal mimari yapısı değiştirilmemiş, yapının tarihî karakteri korunmuştur.

✶ Medya