Tokat’taki Ebu Şems Zaviyesi, 13. yüzyıldan kalma önemli bir Selçuklu eseridir ve tarihi boyunca Ebu Şems Hanegahı, Vezir Ahmed Paşa Mescidi ve Türbesi gibi farklı isimlerle anılmıştır.

Hicri 687 / Miladi 1288 yılında inşa edilen yapı, Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesud (Gıyaseddin Mesud) dönemine aittir. Kurucusu, kaynaklarda Ebû Şems bin el-Hüseyin veya Ebu’l-Hasan bin Eş-Şems olarak geçen kişidir; bu isimler aynı kişinin farklı şekilde anılması olabilir.

Zaviye, Selçuklu döneminde bir tarikat yapısı (hanegah/zaviye) olarak kurulmuş, Osmanlı döneminde ise Vezir Ahmed Paşa tarafından büyük bir onarım görmüş ve bu nedenle onun adıyla (örneğin “Vezir Hankahı”) anılmaya başlamıştır. Yapı, 1939 depreminde ciddi hasar almış, 1969‘da tescillenmiş ve 1988 yılında Tokat Belediyesi tarafından restore edilmiştir. Ancak bu restorasyon sonrasında yapının orijinal mimari ve süsleme özelliklerini büyük ölçüde kaybettiği belirtilmektedir.

✶ Medya