Hasan Padişah Kümbeti
Hasan Aka Kümbeti olarak da bilinir.
- Tür: Kümbet, Türbe
- Kültür: Selçuklu
- Yüzyıl: 13. yy
- Bölge: Türkiye, Doğu Anadolu Bölgesi, Bitlis, Ahlat
- Durum: Erişilebilir
Tarihi Karaşeyh Mezarlığı’nın kuzeydoğusunda, üzerine yapıldığı tepenin siluetine hakim bir yerde bulunmaktadır. Yapı, yine Ahlat’ta bulunan Ulu Kümbet’ten (Usta Şagirt Kümbeti, Çubuklu Kümbet) sonra en büyük ölçütlere sahip olan ikinci kümbettir.
İçerisinde üç mezar bulunmaktadır. Kapısının üzerinde girift bir istif halinde nesih hattıyla yazılmış iki satırlık kitabe vardır. Bu kitabeye göre 673 yılının Recep ayında (Ocak 1275) Melikü’l ümera Mahmun b. Hüsameddin Hasan Aka için inşa edilmiştir.
Diğer iki mezardan birinde de veziri Hasan Ali yatmaktadır. Halk arasında kümbetin Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan’a ait olduğuna inanılmaktadır. Aslında Hasan Padişah denilen zat Abdürrahim Şerif’in eserinde bahsedildiği üzere Cengiz Han’ın torunu olan Hülagu Hanın çocuklarından Hasan Apka’dır. Moğollar’ın (İlhanlı Devleti dönemi) Ahlat hakimidir. Cengiz Hanın torunudur.