Kebir Mehmet Çelebi Hamamı
- Tür: Hamam
- Kültür: Osmanlı
- Yüzyıl: 15. yy
- Bölge: Kuzey Makedonya, Kalkandelen
- Durum: Erişilebilir
15. yüzyılın ikinci yarısında Rumeli’nin ünlü beylerbeyi Gazi İsa Bey’in kardeşi Kebir Mehmed Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Bu kültürel anıt, şehrin en eski eserleri arasında sayılmaktadır ve Kalkandelen’in sosyal ve ekonomik refah dönemini temsil eden Osmanlı döneminin eski kültürel geleneklerinin bir temsilcisidir.
Hamam taş ve işlenmiş tuğlalardan yaklaşık birkaç sıra halinde inşa edilmiş olup tekli hamam tipine aittir. Hamamın esas olarak kubbelerle örtülü, dışı çinilerle kaplı iki ana bölümü vardır. Gardırop, bulaşık odası ve iklimlendirme odası gibi diğer daha küçük odalar hamamın ortasında ve yan tarafında, kuzeyde yer almaktadır. Muhtemelen bir kurnanın da bulunduğu merkezi odada, yıkama işlemine ilişkin hiçbir unsur korunmamıştır. Batı tarafında bugünkü saunaya benzeyen küçük bir hamam bulunmaktadır. Ayrıca orta odada bulunan, uzanmak veya masaj yapmak için kullanılan kaide de korunmamıştır. Sağlam yapısı ve varlığı boyunca sürekli yapılan müdahaleler sayesinde hamamın özgün yapı şeklini koruyan az sayıdaki hamamdan biri olduğunu söylenebilir..
Hamam, kadın ve erkeklerin yıkandığı ayrı bir bölüm bulunmamakla birlikte, literatürde her iki cinsiyetin de kullandığı çifte hamam olarak da bahsedilmektedir. Ancak bölme duvarları bulunmadığından, girişi ayrı olan bazı günlerde erkekler, bazı günlerde ise kadınlar için kullanıldığı varsayılmaktadır. Hamamın iç mekanının organizasyonu, işlevine yakından bağlıydı.1
- Kalkandelen’deki eski hamam, Behijhudin ŞEHAPI ↩︎