M. J. Mellink tarafından kayıt altına alınan meza r odası (Res. 3a-d), ilkin Karaburun II ardından Bozburun Tümülüsü’ne ait raporlar içerisinde anılmıştır 6. Mellink bu kısa notlarda, Müğren’in henüz antik çağlarda soyguna uğramış tümülüs tarzı bir mezar olduğunu belirtir. İçte, güçlükle ayırt edilebilen orijinal bezemelerin, geç antik dönemde yapının şapele dönüştürülmesiyle birlikte yenilendiğini ve izleyen süreçte şapelin hayvan barınağına dönüştürülerek kullanım görmeye devam ettiğini not etmiştir. Mellink’e göre Müğren, Likya geleneğine uygun bir yapı karakterine sahiptir ve bu özellikleri ile MÖ VI. yüzyıl ya da hemen MÖ V. yüzyılın ilk yarısına ait olmalıdır.

Müğren mezar odası, Bayındır, Karaburun ve Boztepe Tümülüsleri ile ortak bir doğal çevreyi paylaşır. Bununla birlikte, onlardan farklı olarak daimi ve geçici göllerle çevresinden soyutlanan doğal bir karstik kütlenin zirvesinde konumlanır 11. Kuzey-güney aksında yaklaşık 450 metrelik bir uzanıma sahip olan söz konusu Tepecik sırtı, güneye doğru genişleyerek burada en yüksek noktasına ulaşır. Aynı zamanda mezar odasının da üz erine oturduğu bu alan doğuda kayalığın dik yamaçları ile sonlanırken, batıda mezar odasından yaklaşık 30-32 m. açıklıkta yüzeydeki izleri 42 m. boyunca izlenen kuzey-güne y uzanımlı bir duvarla sınırlanır. Mellink’in notlarında eksik bulunan bu duvar, yakın geçmişte güneybatı’da inşa edilen bir su pompası inşaatı nedeniyle tahrip olmuştur. Buna karşın, kuzeybatıda açılan bir kaçak kazı çukuru, derz araları kırık taşlarla doldurulmuş bu kaba duvarın köşe yapmaksızın doğu istikametine yöneldiğini ortaya koymuştur. Mezar odası ile eşzamanlı olması gereken bu duvar, inşa faaliyetlerinden önce güney yanda yapay bir düzlüğün oluşturularak desteklenmiş olabileceği yolunda açık ipuçları sunar.

Milyaz Araştırmalarına Katkılar: Müğren Tümülüsü Boyalı Mezar Odası – A. Gökhan Tiryaki