Atabey Hanı, Çobanoğulları Beyliği’nin kurucusu ve ilk hükümdarı olan Hüsameddin Çoban Bey tarafından 1273 yılından önce inşa ettirilmiş. İpek Yolu üzerinde konumlanan ve mimari özellikleriyle dikkat çeken bu han, Anadolu’daki diğer hanlar arasında özel bir yere sahip. Fakat zaman içinde yerleşim yerlerine olan uzaklığı sebebiyle ilgi görmeyen Atabey Hanı, zamanla bakımsızlık ve ihmal nedeniyle yok olmaya yüz tutmuş durumda. Oysa ki, hanın Kastamonu’nun fetih dönemlerindeki önemi büyük. Kastamonu fatihi Emir Hüsamettin Çoban Bey tarafından yaptırıldığı düşünülüyor.1

Atabey Hanı, Kastamonu il merkezine bağlı Elmayaka Köyü sınırları içinde, Kastamonu-Tosya karayolunun 22. kilometresinde, Ilgazlar geçidini aşan tarihi kervan yolu üzerinde konumlanan, yalnızca barınak bölümünden oluşan kapalı tipte bir kervansarayıdır. Kitabesi bulunmamakla birlikte yapım tekniği ve “Atabey” unvanından hareketle Çobanoğulları döneminin önemli beyi Muzafferüddin Yavlak Arslan’ın (1280-1291) zamanına tarihlendirilmesi önerilmektedir. Kaba yonu ve kesme taştan inşa edilen yapı, orta sahının yan sahınlardan daha yüksek ve geniş tutulduğu üç sahınlı beşik tonoz örtülü bir plana sahip olup kemer ve tonoz üzengilerinde tuğla malzeme kullanılmıştır. Doğu cephesindeki taç kapı yıkılmış, yapının batı bölümü ise neredeyse üzengi seviyesine kadar toprağa gömülmüş durumdadır.2

  1. “Kastamonu’nun Tarihi Mirası Atabey Hanı, Eski Günlerine Kavuşmayı Bekliyor,” Kastamonu Güncel, erişim tarihi 26 Nisan 2026, https://www.kastamonuguncel.com/amp/haber/19491487/kastamonunun-tarihi-mirasi-atabey-hani-eski-gunlerine-kavusmayi-bekliyor. ↩︎
  2. Osman Eravşar, Pembe Ayşıl Tükel Yavuz ve Gulam Muhammed Vedat Toprak, Ortaçağda Kuzey Anadolu Kervan Yolları ve Yol Üstü Kuruluşları, TÜBİTAK Araştırma Projesi No. 109K369 (Konya, Kasım 2013). ↩︎

✶ Kaynaklar