Bu anıt maalesef artık yok. 1950 yılında Afyonkarahisar ilinin Kayıhan ilçesine bağlı Karababa Vadisi’nde Haspels tarafından saptanmıştır. Haspels, Karababa Tekkesi’nin hemen güneyinde Değirmen Yeri (Değirmen Yeri) olarak adlandırılan yerde yer üstünde anıtsal süslemeli iki kaya bloğu tespit etmiştir. Anıtın etrafındaki alan temizlenmiş ve kazılmıştır. Haspels’in tüm çizimleri ve fotoğrafları o döneme aittir. Daha sonra bölgeye yapılan ziyaretlerde anıtın yeri bulunamadı. Haspels’in ifadelerinden o sıralarda yapımına başlanan Afyon-Eskişehir karayolunun anıtın üzerinden geçtiği anlaşılmaktadır. Bugün bu yol Karababa Tekkesi’nin hemen yanından geçmektedir. Anıtın yol altında olduğu ya da yol çalışmaları sırasında yıkıldığı sanılıyor.

Anıt, Haspels tarafından keşfedildiğinde bile ağır hasar görmüştü. Mimari olarak Maltaş, Deliklitaş, Bahşayiş gibi Şaft anıtı olduğu gibi Büyük Cephe’dir. Ancak, herhangi bir Frig anıtından farklı olarak, onu dört yandan çevreleyen benzersiz bir bordürlü avluya sahipti.

Avlu duvarlarının iç ve dış cephelerinde olduğu gibi cephede de geometrik desenler süslenmiştir. Cephedeki niş, avlu tabanından yarım metre yüksekliktedir. Niş duvarının arka yüzünde onu mile bağlayan 35 cm genişliğinde bir delik bulunmaktadır. Nişin üst kısmında sağda ve solda, aynı zamanda mile de açılan, kare planlı, 8 cm genişliğinde iki küçük delik orijinal görünmektedir. Ortadaki deliğin başlangıçta küçük olması, ancak hazine arayanlar tarafından genişletilmesi muhtemeldir. Bu anıt, araştırmacıları diğer kuyu anıtlarında da orijinal deliklerin çok daha küçük olduğunu ve daha sonraki dönemlerde defineciler tarafından genişletildiğini düşündürmektedir. Berndt-Ersöz (1998), bu şaft anıtlarının, şaftta saklanan ve küçük deliklerden tanrı adına konuşan rahipler tarafından kehanet amacıyla kullanılmış olabileceğini öne sürüyor.

Avlu duvarlarındaki yuvalar, avlunun çatısını örten ahşap bir yapı için kullanılmış olabilir. Avlunun ana girişi cepheye bakan ön duvardadır. Ancak sağ ve sol duvarlarda sırasıyla 1 m ve 36 cm genişliğinde açıklıklar da bulunmaktadır. Avlu zemininde sağ duvardan sola doğru devam eden ve dışarıda devam eden geniş oluk daha sonraki dönemlerde eklenmiş olabilir. Anıt MÖ 6. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir.

Phrygian Monuments – Değirmen Yeri Monument

✶ Medya