Ayvaz Mahallesi’nde, belediyeye ait su tesisinin arka tarafında kalan döşeme mozaikli yapı kalıntısıdır. Su tesisiyle ilgili inşaatlar sırasında ortaya çıkarılan kalıntının üzeri geçici koruma önlemi ile kapatılmıştır. Kalıntının bir bölümünün üzerine yapılan memba suyu tesisinin duvarının bu yapıya ve tabandaki opus tessalatum tekniğindeki mozaik döşemeye zarar verdiği açıkça görülmektedir. Yapı kalıntısının çok az bir bölümü mevcut duvarlarında düzeni belli olmamakla birlikte moloz taş – tuğla, duvar payesinde ise tuğla – harç örgü kullanılmıştır.

Döşeme mozaiğinde, 45 cm. genişliğindeki beyaz zemin üzerine iki renkli (kırmızı ve siyah) taş mozaikle yapılmış bir tür meander düzenlemeli (latchkey) bordürle sınırlanan asıl kompozisyonda, merkezdeki daha küçük düğümlü dairelerle oluşan, 68 cm çapındaki büyük dairelerin birbirine düğümlerle bağlandığı bir düzenleme görülmektedir. Bu dörtgen düzenlemenin batısındaki yarım daire formlu alan, dalga motifiyle çerçeveli, iç dolgularında birer çiçek bulunan balık pulu motifli bir mozaikle döşelidir. Ayvaz mevkiindeki kalıntı, üslup, bezeme anlayışı ve benzer örneklerden yola çıkarak 6. yüzyıla tarihlendirilebilir. Evliya Çelebi şehrin dışında, güney yönde, suyunun pek faydalı olduğu küçük bir ılıcaya değinir.

Ayvaz Mevkii’ndeki kalıntı da şehrin güney yönü dışındaki konumuyla Evliya’nın tanımlamasına uymaktadır. Döşeme mozaikli yapı kalıntısının, kalıntının yakınında bulunduğu su kaynağı göz önünde bulundurulduğunda büyük ihtimalle Erken Bizans dönemine ait ılıca / hamam yapısının bir bölümü olmalıdır.[1]

—–

1 Ü. Melda Ermiş, Neokaisareia-Niksar’da Roma ve Bizans Dönemine Ait Arkeolojik Veriler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Höyük Dergisi, Sayı: 7,2014.

✶ Medya