İl Eğitim Tarihi Müzesi, Mardin ili, Artuklu ilçesi, Latifiye Mahallesi, 1. Cadde üzerinde yer almaktadır. Müze yapısı, eğimli ve çokgen bir alanda doğu-batı doğrultusunda konumlanmıştır. Avlulu, teraslı, revaklı ve eyvanlı 3 katlı yapı, düzgün kesme taştan yığma tekniği ile inşa edilmiştir. Kültürel işlevde kullanılan yapı, günümüzde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı bir müzeye dönüştürülmüştür. Yapının Zemin Kat’ına doğuda yer alan, 1. Kat’ına ise kuzeyde yer alan çeşitli formlarda açıklıklardan girilmektedir. Zemin Kat, dikdörtgen planlı revaklı bir avlunun etrafında şekillenen 3 adet mekândan oluşmaktadır. Bu mekânlar sergileme odaları olarak işlevlendirilmiştir. Odalara, basık kemerli açıklıklardan geçilmektedir. Avlunun kuzeybatısında bulunan merdiven ile 1. Kat’a çıkılmaktadır. 1. Kat, dikdörtgen planlı bir terasın etrafında şekillenen 2 adet atölye ve depo mekânından meydana gelmektedir. Mekânlara, yuvarlak kemerli açıklıklardan girilmektedir. Terasın doğusunda yer alan merdiven ile 2. Kat’a çıkılmaktadır. 2. Kat, “L” planlı terasın doğu ve kuzeyinde şekillenen mekânlardan oluşmaktadır. Bu katta yer alan mekânlar, idari işlevde kullanılmaktadır. Terasın doğusunda, bitkisel ve geometrik süslemeli, sivri kemerli bir eyvan ve eyvanın güneyinde yer alan odanın güney duvarında nitelikli süslemelere yer verilen bir mihrap nişi bulunmaktadır. Kuzeyinde süslemeli, dilimli kemerli, sütunceli niş içerisine alınmış, dikdörtgen formlu bir giriş açıklığına yer verilen terasın batısındaki merdiven ile dama çıkılmaktadır. Dikdörtgen planlı üzeri çapraz tonozlu odanın duvarlarında çeşitli formlarda niş ve yüklükler mevcuttur. Güney cephede, terasa bakan zikzak motifli, sivri kemerli niş içerisine yerleştirilmiş, dikdörtgen formlu pencere açıklıkları, kuzey cephede çeşitli formlarda kemerlere sahip pencere açıklıkları bulunmaktadır. Son dönemde geçirdiği restorasyon çalışması ile yapının derz yenilemeleri ve iç mekândaki tonoz yüzeylerine boyama uygulaması yapılmıştır. Taş yüzeylerinde, aşınma, renk bozulması ve parça kopmaları gözlemlenmektedir.1

  1. Mardin İli Kültür Envanteri, Cilt I, s. 166. ↩︎