Çağlayancerit Ulu Cami, halk arasında Kezban Hatun Camii olarak da bilinse de, “Kezban” isminin Arapça kökenli olup “yalancı” anlamına gelmesi ve olumsuz çağrışımlar barındırması nedeniyle bu adlandırma daha uygun görülmektedir. Yapının kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte, 16 Cemaziye’l-âhir 1227/28 Mayıs 1812 tarihli arşiv belgesinde hayır sahibi Kezban Hatun tarafından yaptırıldığına dair bilgi bulunmaktadır. Meyilli bir araziye yerleştirilen cami, doğu cephesinde tek kat, batı cephesinde ise iki kat hâlinde düzenlenmiş; batı cephesinde alt katta odalar inşa edilmiştir.

Mimari özellikleri bakımından ahşap tavanlı camiler grubuna dâhil olan yapıda, orijinal plan harim kısmının iki sıra kesme taş paye ile üç sahna ayrılması esasına dayanmaktadır. Bu sahınlar birbirine üçer adet sivri kemerle bağlanmış, üst örtü ise ahşap kirişli toprak damla sağlanmıştır. Mihrabın tam karşısında kuzey cephesinde yer alan kapı, ilk inşa döneminde yapının ana girişini oluşturmuştur.

Caminin geçirdiği en önemli müdahaleler 1960 yılında gerçekleşmiştir. Bu dönemde harim batı ve kuzey yönünde genişletilmiş, batıya birer kemer, kuzeye ise bir sahın eklenmiştir. Ayrıca kot farkından faydalanılarak alt kısımda dört dükkân yapılmış, bu bölümler günümüzde Kur’an kursu olarak kullanılmaktadır. Yapının minaresi ise üzerindeki kitabeye göre 30 Eylül 1967 tarihinde inşa edilmiştir.

İç mekânda en dikkat çekici unsur, ahşap tavanda yer alan kalem işi bezemelerdir. Cami, 29 Haziran 2009 tarihli karar doğrultusunda 2863 sayılı yasa kapsamında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak tescillenmiş ve 1. grup yapı olarak belirlenmiştir. Günümüzde tabanı tek tip makine halısı ile kaplı olan caminin deposunda cicim, zili, sumak, az sayıda da kilim ve halı örnekleri muhafaza edilmektedir.