Podovalı Aziz Antuan Kilisesi
Fransisken Kilisesi, Abarabaşı Kilisesi, Belikendirliler Kilisesi olarak da bilinir.
Podovalı Aziz Antuan Kilisesi veya halk arasında Fransisken Kilisesi, inşasına 1890’ların sonunda ya da 1900’lerin hemen başında başlanmış ve birkaç yıl içinde tamamlanmış bir yapıdır. Kilisenin inşa süreci, Fransız İhtilali ile birlikte Batılı devletlerin Osmanlı bünyesindeki azınlıkların doğal koruyucusu rolünü üstlenmeye başlamasıyla şekillenen tarihsel bağlam içinde değerlendirilir. 19. yüzyılın başlarında yapılan ikili anlaşmalar ve Osmanlı Devleti’nin azınlıklara tanıdığı haklar bu süreci resmîleştirmiş, Anadolu’nun birçok kentinde Batılı devletlerin desteklediği okullar ve kiliseler açılmıştır. Bu dönemde Amerika ve Almanya Protestan, Fransa ve İtalya Katolik, Rusya ise Ortodoks kiliseleri kurarak özellikle Ermenileri kendi saflarına çekmeye çalışmıştır.
Bu tarihsel ortamda, İtalyan kökenli Katolik bir tarikat olan Fransisken Rahipleri 1890’lardan itibaren Maraş’ta yapılanmaya başlamıştır. Osmanlı arşiv belgelerinde “Terasanta Latin Rahipleri” ve “Terasanta Latin Rahibeleri” olarak anılan bu tarikat, kentte okul ve konut inşa ederek faaliyet göstermiştir. Podovalı Aziz Antuan Kilisesi, bu yapılanmanın en büyük ve en anıtsal yapısı olarak inşa edilmiştir. 1800’lerin sonuna tarihlenen kent fotoğraflarında boş görülen alanda, 1900’lü yılların başında çekilmiş fotoğraflarda kilise yapısı ve çan kulesi açık biçimde görülmektedir. Yapı, dönemin Maraş’ındaki en büyük bina olarak tanımlanmaktadır.
Resmî adı Podovalı Aziz Antuan Kilisesi olan yapı, Abarabaşı Kilisesi adıyla da bilinmiştir. Fransisken Rahiplerinin, diğer Katolik cemaatlerin aksine cübbelerinin beline uçları düğümlü kalın beyaz kendir bağlamaları nedeniyle kilise, Maraş halkı arasında “Belikendirliler Kilisesi” olarak anılmıştır. Kilisede görev yapan din adamları arasında İtalyan ve Ermeni rahipler bulunmaktaydı.
Maraş kurtuluş mücadelesi sırasında kilise, Fransız kuvvetleri tarafından askerî amaçlarla kullanılmıştır. Yapı, Fransızların kentte üst olarak kullandığı önemli noktalardan biri olmuş; burada 412. Alay’ın 2. Bölüğü, bir bölük Ermeni lejyoner ve bir bölük Cezayirli keskin nişancı konuşlandırılmıştır. Şıh Camii minaresinin kiliseye bakan kuzey yüzüne isabet eden top mermisinin bu yapıdan atıldığı belirtilmektedir. İnşasından yaklaşık yirmi yıl sonra, 21 Ocak–12 Şubat 1920 tarihleri arasında düşman kuvvetlerine doğrudan ev sahipliği yapan kilise, kentin büyük ölçüde tahrip olduğu yirmi iki günlük süreçte en az hasar gören yapılar arasında yer almıştır.
Kurtuluş Savaşı sonrasında yapı uzun süre atıl durumda kalmıştır. Kilisenin 1936–1938 yılları arasında yıkıldığı ifade edilmekle birlikte, tam olarak ne zaman, kim tarafından ve hangi nedenle yıkıldığı bilinmemektedir. Yapının bulunduğu alanda daha sonra Kahramanmaraş Ortaokulu inşa edilmiştir.