Ali Ağa Kalesi, Tonya’nın Kaleönü Mahallesi’nde yer alan ve dört büyük kayadan oluşan doğal bir savunma yapısıdır. Yalçın kayalara oyulmuş basamaklarla ulaşılan kalede su sarnıçları ve siperler bulunur; yapının Tonya Ayanı Hacısalihoğlu Ali Ağa tarafından askeri amaçlarla kullanıldığı bilinmektedir. 2017 yılında tescillenerek koruma altına alınmıştır.1

Kale, ismini Osmanlı döneminde bölgede hakimiyet kuran derebeylerinden biri olan Hacısalihzade Ali Ağa‘dan (1776-1844) alır.2

  1. Murat Dursun Tosun, Trabzon Vilayetinde Kaleler (İstanbul: Depo Print Dijital Baskı ve Reklam San. ve Tic. Ltd. Şti., Ekim 2019), PDF, erişim 26 Nisan 2026, https://alucradantarihebakis.wordpress.com/wp-content/uploads/2019/10/pdf-c4b0sbnli-trabzon-vilayetinde-kaleler.pdf. ↩︎
  2. Hacisalihoglu, Mehmet. “‘Trabzon Tonya’Da Hacı Salihzade Ali Ağa Camii Vakfı’Nın Serüveni’, Toplumsal Tarih, No. 290, Şubat 2018, s. 58-69.,” ↩︎