Felçlilere şifa verdiğina inanılır. Zeytin ağacının altında bulunan açık bir kabirdir.

Ergüneş Baba rivayetleri göre Horasan Erleri’nden olup hem bölgeyi irşat için gelmiş bir derviş hem de bir alperendir.

Ergonaş Baba, Seyyid Bali Ergonaş ve Ergubaş Baba olarak da anılan velinin kim olduğu, Alevi veya Sünni inancını temsil ettiği bir çok araştırmacıya göre tartışma konusu olmuştur. Ergüneş bali sultan on iki imamlardan sekizinci imam Rıza’dan olup, Horasan piri Hoca Ahmet Yesevi’nin dergahından Hacı Bektaşi Veli ile bir çok erlerle anadoluya gelmiştir.

Dört oğlu bir kızı vardır. 12 İmam soyundandır. En büyük oğlu Seyyid Mehmet Ordu ili, Ünye İlçesi Alan Köyünde medfundur. İkinci oğlu Seyyid Mustafa Amasya merkez ilçesine bağlı Yassıçal Kasabasında medfundur. Üçüncü oğlu Amasya’nın Uygur Köyünde medfundur. En küçük oğlu Seyyid Ali ve kızı Fatma Amasya’nın Sarımeşe köyünde medfundur.

Ergonaş Baba bazı yazılara göre Fatih Sultan Mehmet döneminde yaşamış, Bazı yazılara göre II.Murat döneminde yaşamış Taşova ve Erbaa yöreleri tamamen Rum köyleri ile çevriliydi.

Rivayet odur ki Rumlar Boğazkesen yerdeki Kelkit’le Yeşilırmak’ın birleştiği yeri kesip, Türk ve İslam köylerini suya gark edip boğmak istemişlerdir. Bunu Ergonaş Bâli Sultan’a haber veren halk (Derviş elinden geliyorsa dini İslam’ı kurtar) demişlerdir. Bu haberi alan Derviş, kılıcını çekerek Boğazkesen bendini yıkmış, taş üstünde taş koymamış. Rumlar gelmişler ki; o kadar insan gücü berheva olmuş, yeniden yapmaya başlamışlar, bir de ne görsünler, koydukları taş ve çakılları su alıp gidiyor. Bir türlü çare bulamamışlar. Derviş ortaya çıkmış Rumları İslam’a davet etmiş, çok kan dökülmüş, İslam’ı kabul eden kurtulmuş, kabul etmeyen kılıçtan geçirilmiş. Bu haberi Şehzade (Fatih) Mehmet’e haber vermişler. Fatih Şehzade olarak Amasya’da bulunmakta imiş. Derhal maiyeti ile birlikte Sonusa’ya hareket etmiş, orada yapılan işi insan gücü üstü bularak Derviş’e 70 pare köy ihsan etmiş. Köyde inanmayan kişileri kerameti ile irşat etmiştir.

Hakkındaki menkıbeler:

Ergüneş Baba mısır tarlasında bir ekine bile zarar vermeden namazını kılarak veliliğini kanıtlamıştır.

Yine ondan keramet bekleyen Sonusa (Uluköy) Köyü halkına kerametini göstermek için belinden kılıcını çıkarır ve bölgenin en büyük kayasına kılıcını vurur. Kayanın içinden bir mescit çıkacaktır.

Ergüneş Baba mezarı 4×2,2 m. ölçülerinde 60 cm yüksekliğinde devşirme malzemeyle çevrelenmiş üstü açık bir mezardır. Mezara yakın yine devşirme taşlardan yapılmış açık namazgah bulunmaktadır. Mezarın güneybatısında kesme taş ve tuğladan, kare planlı, çatısı tonozlu küçük bir mescit bulunmaktadır. Türbenin olduğu yer 1991 yılında SİT alanı olarak tescillenmiştir.

Kaynak: Taşova.net – Ergüneş Baba Kimdir?