Eski Pazar Kapısı, Alanya Kalesi’nin Anadolu Selçuklu döneminde düzenlenen ana giriş kapısıdır. Giriş sisteminin ilk aşamasını, I. Alâeddin Keykubad döneminde 1226’da (623 H) Yakut Otakbaşı tarafından yaptırılan içteki Yakut Otakbaşı Kapısı oluşturur. Bunun önüne 1230’da (628 H) Emir Karaca tarafından daha büyük ve anıtsal bir dış kapı yaptırılmış, böylece iki kapılı savunmalı giriş kompleksi meydana gelmiştir. Dış kapıdaki kitabelerde I. Alâeddin Keykubad’ın ad ve unvanları, Emir Karaca’nın adı ve 628 H tarihi yer alırken, gerideki iç kapının sarnıç meydanına bakan kitabesinde Yakut Utakbaşı’nın adı ve 623 H tarihi bulunmaktadır. Dış kapıdan geçildikten sonra tonozlu bir geçit aracılığıyla Yakut Utakbaşı Kapısı’na ve buradan sarnıç meydanına ulaşılır.
Kapının Eski Pazar Kapısı adı en az 17. yüzyıla kadar izlenebilmekte olup Evliya Çelebi tarafından da bu adla kaydedilmiştir; adın, kalenin aşağı kesimindeki tarihî ticaret ve pazar alanıyla ilişkili olduğu anlaşılmaktadır. Yapı günümüzde Alanya halkı arasında Koca Kapı adıyla da bilinir. “Koca Kapı” adı, kalenin en büyük ve en anıtsal kapısı olmasına dayanır. Kaynaklarda ayrıca topografik konumuna bağlı olarak Yukarı Kapı, banisine atfen de Karaca Kapısı adları görülür.
