Tokat-Sivas yolunun 10 kilometre güneyinde, Tahtoba Köyü’nde bulunmaktadır. Kitabesizdir. Bölgedeki Selçuklu hanlarından I. Alaeddin Keykubad’ın karısı ve II. Gıyasettin Keyhüsrev’in annesi Mahperi Hunat Hatun tarafından yapıldığı düşünülmektedir.

Planı ve büyüklüğü bakımından Pazar Hatun Hanı şemasındadır. Holü ve avlusu kare biçimindedir. Giriş taç kapısı, her iki yanındaki odalar, kuzey duvarın büyük kısmı, güney duvarın orta kısmı ve örtülü kısmın batı duvarı hala ayakta durmaktadır. Tepe kapısı ön duvardan dışarı çıkar ve sivri bir kemere sahiptir. Avlu yönündeki girişten sonraki bölüm bir eyvan şeklindedir ve sivri bir tonozla örtülüdür. Bu eyvanın her iki tarafında, kuzey-güney doğrultusunda sivri tonozlarla kaplı bir oda vardır. Bu odaların girişleri avlunun batı tarafındadır. Kapalı bölümü iki destek hattına sahiptir ve üç nef’e bölünmüş durumdadır. Her destekte doğu-batı yönünde arka duvara doğru devam eden sivri kemer hattını taşıyan dört kare iskele bulunmaktadır. Arka duvardaki izler, örtülü bölümün doğu-batı yönünde sivri tonozlarla kaplı olduğunu göstermektedir. Girişi doğuya bakmaktadır. Kapalı bir bölüm ve hizmet alanlı açık bir avlu içeren bir yapı planına sahiptir.1

Tahtobası Hanı, Tokat il merkezine bağlı Tahtobası Köyü’nün kuzeyinde, Tokat-Sivas kervan yolu üzerinde, avlu ve kapalı bölümden oluşan, bölgedeki imar faaliyetleriyle ilişkilendirilerek Mahperi Hunat Hatun dönemine tarihlendirilmesi önerilen bir Selçuklu kervansarayı kalıntısıdır. Gözenekli tüf taşından dolgu duvar tekniğiyle inşa edilen yapının dış kaplama taşları büyük ölçüde soyulmuş olmakla birlikte, kapalı bölümün dış duvarları ile avlu girişinden sonraki iki tonozlu mekân günümüze ulaşabilmiştir. Kuzey cephesinin ortasında yer alan giriş kapısının ardından eyvan biçiminde avluya açılan bir geçiş mekânı ve iki yanında tonozlu odalar bulunmaktadır. Kapalı bölümün mevcut izlerden üç sahınlı olduğu düşünülmekle birlikte bu bölümün tam olarak takibi günümüzde mümkün olamamaktadır.2

  1. Kurt, Erdmann: Das anatolische Karavansaray des 13. Jahrhunderts, p. 57-58, Han No. 14 ↩︎
  2. Osman Eravşar, Pembe Ayşıl Tükel Yavuz ve Gulam Muhammed Vedat Toprak, Ortaçağda Kuzey Anadolu Kervan Yolları ve Yol Üstü Kuruluşları, TÜBİTAK Araştırma Projesi No. 109K369 (Konya, Kasım 2013).  ↩︎

✶ Kaynaklar