Babayakup Mahallesi’nde bulunan Baba Yakup Türbesi’nin kökeni Osmanlı’nın kuruluş dönemlerine kadar uzanan bir zaviye geleneğiyle ilişkilendirilmektedir. Türbenin bulunduğu alanın Osmanlı tahrir ve vakıf kayıtlarında “Seydi Ali Zaviyesi” olarak geçtiği, Babayakup Köyü’nün eski adının ise “Çerik” olduğu anlaşılmaktadır. Vakıf kayıtlarına göre Seydi Ali Hazretleri tarafından köyde bir zaviye kurulmuş, zaviyenin giderlerinin karşılanabilmesi amacıyla vakıf tesis edilmiştir. Defter-i Köhne kayıtlarında, Seydi Ali’nin vefatından sonra vakfın yönetiminin oğulları Ahmed ve Mahmud’a geçtiği, vakıf gelirlerinin ise Çerik (Babayakup) Köyü’nün yıllık gelirlerinden sağlandığı belirtilmektedir. Tabelada yer alan bilgiler, Baba Yakup’un Seydi Ali’den daha önce yaşamış bir şahsiyet olduğunu ve muhtemelen Anadolu Selçuklu Devleti’nin son dönemleri veya Osmanlı Beyliği’nin kuruluş yıllarında bölgede faaliyet gösteren bir derviş ya da şeyh olarak kabul edildiğini göstermektedir.

Günümüzde köy yerleşimi içerisinde bulunan türbe, Babayakup Mahallesi’nin adını aldığı Baba Yakup’a atfedilmektedir. Tarihî kaynaklar, zaviyeden günümüze yalnızca türbenin ulaşabildiğini, zaviye yapılarının ise zaman içerisinde ortadan kalktığını göstermektedir. Türbe içerisinde Baba Yakup ve ailesine ait olduğu düşünülen mezarlar bulunmakta olup, bazı mezar taşlarında antik dönemlere ait devşirme mermer malzemelerin kullanıldığı bilinmektedir. Bu durum, bölgede farklı dönemlere ait kültürel katmanların varlığına işaret etmektedir. Türbe ve çevresi, Anadolu’da Selçuklu ve erken Osmanlı dönemlerinde kırsal alanların iskân edilmesi, tarımsal üretimin teşvik edilmesi ve dini-sosyal hayatın örgütlenmesinde önemli rol oynayan zaviye teşkilatının yerel ölçekteki temsilcilerinden biri olarak değerlendirilebilir.

Baba Yakup Türbesi, sahip olduğu tarihî ve manevi değerinin yanı sıra Babayakup Mahallesi’nin oluşumu ve gelişimine ışık tutan önemli bir kültür varlığı niteliğindedir. Ancak yapı ve çevresine ilişkin ayrıntılı mimari, arkeolojik ve tarihsel çalışmaların sınırlı olması nedeniyle türbenin inşa tarihi, mimari evreleri ve Baba Yakup’un tarihsel kimliği hakkında kesin verilere ulaşılamamaktadır. Bu nedenle alanın ayrıntılı belgelemeye, arşiv araştırmalarına ve disiplinlerarası çalışmalara konu edilmesi, Polatlı kırsalındaki erken dönem Türk-İslam yerleşim tarihinin aydınlatılması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca türbenin korunması ve düzenli bakımının sağlanması, bölgenin somut ve somut olmayan kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması bakımından gerekli görülmektedir.

✶ Media