Okulun temelleri 1912 yılında, Bornova’daki Rum esnafın topladığı bağışlarla Rum Okulu olarak atılmıştır. Taş mimarisiyle dikkat çeken bu yapı, 1916 yılında Fransız Okuluna dönüştürülmüş; Cumhuriyet’in ilanının ardından ise yeni devletin eğitim politikaları doğrultusunda ilkokul olarak değerlendirilmiştir.
İzmir’in Yunan işgalinden kurtarılmasını takiben, 1922 yılının sonlarında Bornova Nahiye Müdürü Mehmet Ali Bey tarafından binanın açılış töreni gerçekleştirilmiş ve okulun anahtarı dönemin başöğretmeni Tahsin Bey’e teslim edilmiştir. Daha önce eski hükümet binasında faaliyet gösteren okul, açılış gününün Kars’ın düşman işgalinden kurtuluş tarihine denk gelmesi nedeniyle Kars İlk Mektebi adıyla bu yeni taş yapıya taşınmıştır. Mektep, ilk dört yıl yalnızca erkek öğrencilere eğitim vermiş, 1926 yılından itibaren ise karma eğitime geçmiştir.
Mektep, günümüzdeki Bornova Cumhuriyet Meydanı’nın tam ortalarına denk gelen bir konumda yer almaktaydı. Geniş bir bahçesi, bahçesinde asırlık izlenimi veren heybetli bir çınar ağacı vardı. Fevkalade mimarisiyle öne çıkan taş bina, özellikle ortasındaki kubbesiyle hafızalarda yer etmişti.
1934 yılında Bornova Meydanı’nın oluşturulmasıyla birlikte çevredeki yapılaşma zamanla değişmiş, artan kentleşme baskısı meydanın yetersiz kalmasına neden olmuştur. Bu doğrultuda yeni bir düzenleme ihtiyacı doğmuş; 1973 yılında, mevcut meydanın güneyinde bulunan yapı adasıyla birlikte Kars İlk Mektebi binası da yıkılmıştır. Aynı yıl, Cumhuriyet’in 50. yılı anısına düzenlenen yeni meydan, Başbakanı Süleyman Demirel tarafından açılmış ve bugünkü Cumhuriyet Meydanı ortaya çıkmıştır.
Her 50 yılda bir kaderi yeniden yazılan okulun, yıkılan binasının yakınında inşa edilen yeni okul Kars Halil Atila İlkokulu da, tarihin acı bir tesadüfü olarak, yapımından tam 50 yıl sonra, 2023 yılında bu sefer depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle yıktırıldı.

✶ Media