Büyükçekmece Kervansarayı

Kurşunlu Han olarak da tanınan Büyükçekmece Kervansarayı, İstanbul’dan batı istikametinde Rumeli’ye uzanan ana kervan ve askerî yoldaki menzil yerlerinden biri olarak yapılmıştır. Sinan’ın eserlerinin listesi olan Tuhfetü’l-mi‘mârîn ve Tezkiretü’l-ebniye’de bu kervansarayın adı geçtiğine göre XVI. yüzyıl içinde büyük ihtimalle Kanûnî devrinde (1520-1566) Sinan tarafından yapılmıştır.¹

Büyükçekmece Kervansarayı II. Dünya Savaşı yıllarında askerî depo ve konaklama yeri olarak kullanılmış, sonra bir şahıs tarafından saman ambarı yapılmıştır.Osmanlı dönemi Türk mimarisinde ahşap çatılı menzil hanları tipinin bir örneğidir.

Yaklaşık 1174 m² toplam alana ve 880 m² iç net kullanım alanına sahip olan han, Osmanlı döneminde önemli bir ticaret ve konaklama noktası olarak hizmet vermiştir. Aynı yapım döneminde Belen ve Şam’da da benzer kervansaraylar inşa edilmiştir.²

1. Semavi Eyice, “Büyükçekmece Kervansarayı,” TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, 1992, erişim 25 Mayıs 2026, https://islamansiklopedisi.org.tr/buyukcekmece-kervansarayi. ↩︎
2. Robin Wimmel, Architektur Osmanischer Karawanseraien: Stationen des Fernverkehrs im Osmanischen Reich, vol. 2 (PhD diss., Technische Universität Berlin, 2016), 28, DOI:10.14279/depositonce-5468. ↩︎