Balâ’ya 15 kilometre kadar olan Afşar köyündeki Tutdede ve Tutbaba’da denilen ziyaretgah oralarda değerli tanınmaktadır. Tutbaba’nın
“iradei senie” ile tâyin edildiği ve önemli bir şahsiyet olduğu anlaşılıyor. Bu zatın da Horasan’dan geldiği, Hacı Bayram Veli’nin kızını aldığı, bu suretle bu arazinin Hacıbayram soyuna intikal ettiği söyleniliyor. Bu hususta bilgi verelere onun yaşadığı çağı tahmin edip edemiyeceklerini sordum. Kartaldede’nin çağdaşı mıdır. soruma, Kartaldede Selçuki devrinde, Tutdede daha sonra, Osmanlılar, 2. Murat zamanındadır, Tutdede ondan daha yakındır mealinde bilgi vermişlerdir.
Bu bilgiyi veren şahıs, onlarla ilgili fermanların, bazı köylülerin ellerinde
bulunduğunu, bunların emlaki olduğunu belirtti. Bu dedelerin, Türkmen olduklarını, Horasan’dan geldiklerini bilhassa ileri sürdü. Önceleri bu türbelerin bakıcıları varmış. Şimdi kendi hallerine bırakılmışlar. Fermanlar da birgün kaybolabilir diyor. Bütün bu deliller bunların yaşamış olan tarihi şahsiyetlere ait olduğunu gösteriyor. Dinler tarihi bakımından önemli olan onların varlıkları belli, kerametine inanılan, bu kudretlerinin ölümlerinden sonra bile devam edebileceğine güvendikleri, Tanrı
katında önemli yerleri olduğuna dair kuvvetli bir inancın bulunduğudur.
Kaynak: Tanyu, Hikmet, Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri, AÜİF Yayınları, 1967, s. 101-102.
Türbe Ankara ili, Bala ilçesi, Afşar mahallesinin kuzeyinde bir tepede bulunmaktadır.
