Şahinbey İlçesi Bey Mahallesinde Noter Sokak üzerinde bulunan ev, 1896-1915 yıllarında kadınlar için açılan Guertasirats Okulu’nun da faaliyet gösterdiği, sonradan kafe olarak kullanılan yapıdır.
Nigogos Nazaretyan Ağa’nın evi olarak bilinen konağın, bazı kaynaklarda zaman zaman okul olarak kullanıldığı bazı kaynaklardaysa I. Protestan Kilisesi olabileceği yönünde bilgilere ulaşılmıştır. Ev taş bir yapı olmasına rağmen içi tamamen ahşap döşenmiştir. Yapının mimarisinde bulunan melek figürü, haç oymaları ve Aziz Bedros Kilisesi’nin yer süslemelerine benzer özellikler taşıyan mermer yer süslemesi, giriş kapısı ve avlu mimarisi dikkat çekmektedir. Guertasirats Okulu olarak bilinen Ermeni okulunun binası olarak bir dönem kullanıldığı kaynaklarla belgelenen Nazaretyan’ın evi, kendisinin Amerika’da olduğu dönemde farklı okullara da ev sahipliği yapmıştır. Nigogos Nazaretyan Ağa aynı zamanda birçok Ermeni yapısının ustası olma özelliğini taşımaktadır.1
Ermeni Sarraf Karanazar Nezaretyan tarafından 1856 yılında Bey mahallesinde yaptırılan iki katlı konak, dönemin İran Ticari Konsolosluğu olarak da hizmet vermiştir. Adı cennet olan kubbeli odası kilise olarak kullanılmış, Kurtuluş savaşından sonra Ermenilerin bölgeyi terk etmesiyle birlikte Antepli varlıklı bir aile konağı satın almıştır. Resmi olmayan bilgilere göre Atatürk Antep’e geldiğinde bu evde konaklamıştır. Konaktaki odaların duvarları ahşap el işlemeleri ve kök boya resimlerle süslenmiştir.2
Yapının hayat denilen avlu bölümü 1894’te inşa edilen müştemilat bölümünü konaktan ayırır. Ana binanın eyvanına dar bir merdivenle çıkılmaktadır. Eyvan avluya bakmakla birlikte kemerli olup; kemerinin üzeri şehir kompozisyonu ve bitkisel motiflerle bezelidir. Diğer iki odayla birlikte bu üç bölümde de duvarlarında İstanbul, Kız Kulesi, Eros, Aslanı Parçalayan Samson, Çoban ve Kuzular(dini atıf), Çiçek Arabalı Kız, Tarihi Köprü, Paris Trocadero Sarayı, Eski Antep Kırsal Kompozisyonu gibi tasvirler yer almakta, tavan ve duvarlar bitki ve üzüm motifleriyle bezenmiştir. Odalardan birinde köşelerde dört adet melek plasterleri bulunmaktadır. 1935-1940’larda Ressam Cevdet Bey bu resimlere bakım yapmış; çeşitli Türk büyüklerinin resimlerini madalyonlar içine yaparak eklemiştir. Ayrıca resimlerin yapım tarihleri de değişmektedir. Çiçek Arabalı Kızlar resminde 1913 tarihi okunmaktadır. Eyvanda ise uzun bir şerit Ermenice yazı duvarda görülmektedir. 1965’te Kimya ailesinin satın aldığı konağın avlusu günümüzde kafe olarak hizmet vermektedir.3
- Esra Yıldız Bakan, Gaziantep Kent Merkezinde Bulunan Gayrimüslim Yapıları ve Katalog Çalışması, HKÜ MYLT, 2022. ↩︎
- Kaynak : www.gaziantepevleri.com ↩︎
- Muzaffer Karaaslan ↩︎
