Khan Murad Paşa (Ma’arretü’n-Nu’man), Suriye’nin İdlib iline bağlı Ma’arretü’n-Nu’man şehrinin merkezinde, 973/1566-67 tarihli kitabesiyle belgelenen ve Halep eyaleti maliye direktörü iken baş defterdarlığa yükselen Murad Çelebi tarafından Şam’a uzanan hac güzergâhı üzerinde inşa ettirilen büyük bir külliye kervansarayıdır. Yaklaşık 5.200 m² yüzölçümüyle dört kanatlı avlulu bir plana sahip olan yapı; avlu ortasında kurşun kubbeli bir mescid ve şadırvan, çevresinde ise hamam, arasta, imaret ve su deposundan oluşan kapsamlı bir külliyeyi bünyesinde barındırmaktadır. Portali, yüksek kaliteli Osmanlı taş işçiliği ve mukarnas bezemesiyle öne çıkan kervansaray, İstanbul’daki Mimar Sinan geleneğiyle sıkı bağlar kurarak bölgesel yapım geleneklerini Osmanlı mimari üslubuyla başarıyla bütünleştirmiş, döneminin en iyi korunmuş örneklerinden biri olarak günümüze ulaşmıştır. Yapı, 20. yüzyılın başlarına kadar özgün işlevini sürdürmüş; 1987’den itibaren Orta Suriye arkeolojik buluntularına ev sahipliği yapan bir müze olarak hizmet vermiş, ancak 2012’deki iç savaş sürecinde yağma ve hasar tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır.1
- Wimmel, Robin. Architektur Osmanischer Karawanseraien: Stationen Des Fernverkehrs Im Osmanischen Reich. Vol. 2. PhD diss., Technische Universität Berlin, 2016. Berlin: Technische Universität Berlin, 2016. http://dx.doi.org/10.14279/depositonce-5468. ↩︎