İlk olarak M. 1638 tarihinde I. Ahmet’in vezirlerinden Sülün Muslu Ağa tarafından yaptırılmıştır. Sultan Abdülmecit döneminde yenilenmiş ve iki katlı olarak düzenlenmiş olan, Ahşap Mevlevihane 19. Yüzyıl Barok sanatının Anadolu’daki en güzel örneklerinden biridir.
Binanın en görkemli cephesi, ahşap barok motiflerle bezenmiş sütun dizisine sahip ve bütün cephe boyunca uzanan balkonu sebebiyle Bey sokağına bakan cephesidir. Diğer cephelerde ise sade bir ihtişam gözlenmektedir.[1]
Tokat Mevlevihanesi, 17. yüzyılda inşa edildiğinde bir Mevlevi tekkesi olarak hizmet vermeye başlamış, ancak 1925’te tekkelerin kapatılmasının ardından, 1939 ile 1949 yılları arasında bir kadınlar hapishanesi olarak kullanılmış ve daha sonra 1954’ten 1996’ya kadar da bir kız Kur’an kursu işlevi görmüştür.
Yapı, 2005 yılında tamamlanan kapsamlı bir restorasyonun ardından günümüzde Tokat Mevlevihane Vakıf Müzesi olarak hizmet vermektedir. Müze içinde, dervişlerin ibadet ve sema (ayin) alanı olan semahane, konaklama birimleri olan derviş hücreleri ve tekke şeyhinin odası olan şeyh odası gibi orijinal mekanlar bulunur.
1 Tokat Valiliği – Tokat Mevlevihanesi
Bolu Müzesinde yer alan Mezar Taşın transkripsiyonu 12Ağustos2026 tarihinde Sayın Furkan Yiğit Gürleyik tarafından yapılmıştır. Tokat Mevlevihane Şeyhi olduğu için Mevlevihane içeriğine de eklenmiştir.
(Ortadaki)
Tokad Mevlevîhânesi
Şeyh merhûm Dâniş zâde
Eş-Şeyh Mehemmed Efendi rûhîçûn
El-Fâtihâ
Sene
1138 (1725)
