Antalya Tekelu Sipahilerinden iken Şahkulu isyanına katılan sonra Safevilerin safına katılıp (Faruk Sümer, Safevi Devletinin Kuruluş ve GelişmesindeAnadolu Türklerinin Rolü, TTK, 1999) Şah Tahmasb zamanında Safevi-Kızılbaş Ümerası meyanına dahil olarak Safevilerin Azerbaycan Valisi olup bilahare Tahmasb’a karşı ayaklanıp (Tahmasb, Tezkire, Tercüme: Hicabi Kırlangıç, Anka Yayınları, 2003)) Osmanlı safına geçerek bir süre için Azerbaycan ile birlikte Bitlis Hanlığı da tevcih edilip, (Şerefnâme, Şerefhân, Farsça metin, Petersburg, 1862) daha sonra Rumeli’ye kaldırılıp Arnavutluk-İşkodra Livası/Sancağı Beyi olan Ulama Paşa Tekelu’nun İşkodra’da inşa ettirdiği Hamamın tarihi bir vesika olarak çok çok önemli olan 946/1539-1540 tarihli kitâbesi;

اولاما بك كه از نسل بهاء دين
تكه دن قوپدی شرقڭ اوردی تركين
گليجك رومه شاهنشاه عالم
اسكندريه قيلور آنوڭ لواسڭ
يپوب اول يرده بر حمّام صافي
نجه صافي همان ايينۀ چين
هواسي خوب تاريخ دلپزيردر ٩٤٦
نَخوب تاريخ معمارينه تحسين ٩٤٦

Ulama Beğ ki ez nesl-i Bahâ-i Dîn
Tekeden kopdı Şarkın urdı terkin
Gelicek Rûm’a Şâhinşâh-ı Âlem
İskenderiye kılur ânun livâsın
Yapup ol yerde bir hammâm-ı sâfî
Nice sâfî hemân âyîne-i çîn
Hevâsı Hûb târih-i dil-pezîrdir 946
Ne Hûb târîh mi’mârına tahsîn 946



Ulama Han/Paşa Tekelu sonra Bosna Bey olmuş, tekrar İşkodra Beyi olarak َArşiv belgelerine göre, 963/1555-56 Tarihinde orada vefat etmiştir. İşkodra’da ayrıca bir zâviye de inşâ ettirmiştir. Ulama Paşa’nın 946/1539-1540 Tarihinde Arnavutluk-İşkodra’da inşa ettirdiği resimde görülen Hamam 1944’te Arnavutluk’ta Enver Hoca rejiminde ilk yıktırılan eserlerdendir. Hamamın Kitâbesi bilahare İşkodra’daki Tarih Müzesine Kaldırılmış. Son dönemde ise resimde görülen kitâbe Müzede kaybolmuştur.1

  1. https://x.com/mufidyuksel/status/2097465838068543922?s=20 ↩︎

✶ Media