IV. Şeref Han Türbesi
- Tür: Türbe
- Kültür: Kürt, Osmanlı
- Yüzyıl: 16. yy
- Bölge: Türkiye, Doğu Anadolu Bölgesi, Bitlis, Merkez (Bitlis)
- Durum: Erişilebilir
IV. Şeref Han Türbesi 940 (Hicrî) / 1533-34 (Milâdî) yıllarında IV. Şeref Han için oğlu Emîr Şemseddin tarafından inşa ettirilmiştir. Tek katlı olarak düzenlenen türbe, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Güney tarafı bir kemerle genişletilmiş yapıya, batı cephesinin ortasındaki dışa çıkıntılı taçkapıdan girilmektedir. Doğu ve güney cephelerinde dikdörtgen açıklıklı pencereler yer almakta, doğudaki pencere taş ajurlu olup içeriden bakıldığında onikigenlerden oluşan geometrik geçmelerle şebekelenmiştir.
Türbenin kübik gövdesinden üçgen köşe pahlarıyla sekizgen kasnağa geçiş sağlanmakta, kasnak üzerine sivri piramidal bir külâh oturtulmaktadır. Dıştan bakıldığında gövdeden çıkıntı yapan taçkapı, geometrik geçmeli bir bordürle çerçevelenmiş, bunu iki kaval silme çevrelemiştir. Sivri kemerli giriş açıklığının ortasında dikdörtgen biçimli kapı bulunmakta, kapının üst kısmında ise mermer kitâbe yer almaktadır. Celî sülüs hatla yazılmış kitâbe, bordür şeklinde dört yandan kuşatıcı bir biçimde düzenlenmiş, ortası boş bırakılmıştır.
İç mekânda beş sanduka yer almakta olup türbe, pandantiflerle geçişi sağlanan bir kubbe ile örtülmüştür. Dıştan bakıldığında kubbenin üzerini örten sekizgen piramidal külâh oldukça sivri tutulmuş, böylece yapının dikey etkisi güçlendirilmiştir. Türbenin tümünde düzgün kesme taş kullanılmış; süslemeler özellikle taçkapı ve pencerelerde yoğunlaştırılmış, üçgen köşe pahları ise kübik gövdeye hareketlilik kazandırmıştır.