İlçe merkezinde bulunan cami, Osmancık’da günümüze ulaşabilmiş yapılardan en eskisidir. Günümüze ulaşamayan bir imareti de bulunduğundan bu adla da anılmaktadır.

Osmancık’ın tarihsel dokusunda yeri büyük olan Koca Mehmet Paşa tarafından H.834 (M1431-1432) yıllarında yaptırılmıştır.  Malzeme olarak, tuğla ve moloz taş, bağlayıcı olarak da kireç harcı kullanılan, ters “T” planlı yapı, geçirdiği onarımlarla iyi bir durumda işlevini yürütmektedir. Kuzey cephesinde olduğu anlaşılan son cemaat mahalli yıkılmıştır.

İki renkli geçme mermerlerle çevrilmiş kapının basık-yay kemeri üzerinde bulunan caminin iki satırlık kabartma Arapça kitabesinin çevirisi şöyledir:

1- Bu imaretin yapılmasını, mülkü (ülkesi) ebedi olsun (Çelebi) Mehmet Han oğlu Ulu Sultan, Sultan Murad’ın hakimiyeti zamanında emretti.

2- Hızır oğlu Mehmed Paşa, Allah hayratını kabul etsin. Tarihi; sekiz yüz otuz dört yılında (yaptırdı). Allah onu bağışlasın.[1]

Taç kapının 15. yy. Anadolu ahşap işçiliğinin az bulunur örneklerinden birini veren, iki kanatlı ahşap kapısında, oyma ve “taklit kündekâri” teknikleri uygulanmıştır. Geometrik ve bitkisel girişik bezeme ile yazı, değişik boyutlarda, panolar halinde düzenlenmişlerdir.[2] Kapının üzerinde Arapça olarak şu Hadis-i Şerif yazılmıştır. Kitabenin çevirisi şöyledir.

Nebî sallallâhu aleyhi vesellem şöyle buyurdu: Kim aç birini doyurursa cennette Allah’ı görmek ona vacip olur.[1]

—–

1 Kitabe ve çevirilerinde Engin Mutlu tarafından düzeltmeler yapılmıştır. Mesela; taç kapıdaki kitabe için “Kur’an’dan alınmış bir yazı” ifadesi bulunmakta olup, metin ayet değil hadistir.

2 Fügen İlter, Osmanlı Ulaşım Ağında Irmak Kenarı Bir Yerleşme: Osmancık, Türk Tarih Kurumu Belleten Dergisi, c. 52, 1988.

✶ Medya