Yeri: Rize İline bağlı Çayeli İlçesinin şehir merkezinde Yenipazar Mahallesi’nde yer almaktadır.

Tarihçesi: Caminin üç farklı kitabesi vardır. Bu kitabelerden ikisi giriş kapısının sağ ve sol üst köşelerinde, diğeri ise mahfil balkonun ortasındadır.

Birinci kitabe inşa tarihi ile ilgili olup dört satır halinde yazılmıştır.
Hoş müferreh oldu bu beytullah
Sahibül hayrat Hasan Çelebi’ye
Ruz-i Mahşerde ercin ede ol Allah
Sene 1124/1712

İkinci kitabe altı satırdan oluşmakta, ihya ve inşa kitabesidir.
Hacı Osman Efendizadeler ikdamıdır Hakka
Edildi bu ibadetgah 520öyle’an hemîn tersîn
Ahali de bu hayra gayret üzre iştirak etti
Ki tecdîd oldu ser tâ pâ yapıldı ma’bed şîrîn
Eder bu ceherîn târîhim agâhî sala her sû
Ne zîbâ yaz-ı tarz-ı nevde câmi-i dîrîn
Sene 1309/1891

Üçüncü kitabe ise ahşap üzerine dört satır halinde işlenmiştir.
Amele Mustafa bin Muhammet
Şefaat ya Mustafa veya
Muhammed
Sene 1309/1891

Kitabeleri dışında Şeriyye Sicillerinde (1863), yapının adı Çarşı Camii olarak geçmektedir. Ayrıca kayıtta Kazmazoğlu Mustafa Efendi’nin, caminin ihya ile inşası için 1834-35 senesinde çeşitli vakıfları, eser için bağışladığı anlaşılmaktadır.

Buna göre olarak caminin 1712 tarihinde Hasan Çelebi tarafından yaptırıldığı, sicil kayıtlarından ve ikinci kitabesinden hareketle 1834-35 ve 1891 yıllarında ihya ve inşa sürecinden geçtiği sonucu çıkartılmaktadır ki, 1891 tarihinde mahfilin konulmuş olması da bunu destekler mahiyettedir.

Yığma yapım sistem ile inşa edilen yapı, kareye yakın dikdörtgen plana sahiptir. 

✶ Kaynaklar