Rize ili, Hemşin ilçesi, Bilen Köyü, Orta Mahalle’de bulunan caminin batı cephesindeki pencere kapağında yer alan “Tamiri Sene 1312” yazılı tamir kitabesi başka yapının tarihini veren erken herhangi bir kitabe bulunmamakla beraber 18. yüzyıla tarihlenmektedir.

Cami kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlı, kaba yonu taş ve kesme taşlı zemin kat üzerine köşelerde boğaz geçme ana kuruluşta çantı tekniğinde inşa edilmiştir. Üç bölümden oluşan zemin katın güneybatı köşedeki bölümüne, batı cephesindeki güney cephede yer alan kapıdan girilmektedir. Bu kapının kuzeyinde yer alan kapı ise kuzeydeki bölüme geçişi sağlamaktadır. Caminin kuzey cephesinde ahşap korkuluklu alt katta son cemaat yeri, üst katta balkon şeklinde çıkması bulunmaktadır. Son cemaat yeri ve mahfil katı çıkması, yapının batı cephesinde L şeklinde bir düzenlemeye sahiptir. Mahfil çıkmasına son cemaat yerinde bulunan merdivenler ile son cemaat yerine ise kuzey cephede yer alan iki kollu merdivenlerle ulaşılmaktadır.

Yapının kuzey cephesi hariç tüm cephelerinde iki katlı giyotin pencereler mevcut olup, batı cephede yer alanı ahşap parmaklıklara sahiptir. Caminin kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı harim mekanına kuzey cephenin ortasında yer alan yuvarlak kemerli ve iki kanatlı, kapı ile girilmektedir. Harim mekanı güney cephenin ortasında mahfil kirişlerine kadar yükselen, yuvarlak kemerli taş mihrap, güneybatı köşede mihrap duvarına bitişik köşksüz ve süpürgeliksiz minber yer almaktadır. Cami harimi U şeklinde çevreleyen, seki şekliden köşklü, ahşap korkuluklu mahfil katına sahiptir. Harim mekanında ve mahfil katında toplam on iç sütun kullanılmıştır. Yapı içten çökertme tavanla, dıştan dört yöne eğimli, geniş saçaklı kırma çatı ile örtülüdür.[1]

Aileden gönderilen bilgiyi göre büyük dede Osman tarafından 1850/53 yıllarında evlerinin bahçesine yaptırılmıştır. Kereste yetmeyince üst katları köydeki kilisenin sırtı denilen yerdeki kilise kalıntısının keresteleriyle kerestelerle tamamlamışlardır.

—–

1 Muhammet ÖZKURT, Rize Ahşap Camilerinde Süsleme, Yüksek L.T., K.Ü. Sanat T.A.B.D., Karabük, 2020.

✶ Medya