Yalı Çeşmesi I
- Tür: Çeşme
- Kültür: Osmanlı
- Yüzyıl: 19. yy
- Bölge: Türkiye, Karadeniz Bölgesi, Trabzon, Ortahisar
- Durum: Erişilebilir
Yalı Çeşmesi I 19. yüzyılda inşa edilmiştir. Mahalle sakinleri arasında İbrahim Dayı Çeşmesi olarak da bilinen bu yapı, kesme taş malzemeden yapılmıştır. Klasik sokak çeşmesi tipolojisini yansıtan eser, su hazneli, kemerli, kitabesiz ve tek lüleli bir düzene sahiptir. Üst örtüsü semerdam biçimindedir. Zamanla yol kotunun yükselmesi sonucu su teknesi zemine gömülmüş, bu nedenle oturmalık bölümü bulunmamaktadır.
Yaklaşık 2,20 x 2,35 metre ölçülerinde olan çeşme, ölçülü oranlarıyla küçük ama dengeli bir mimari örnek teşkil eder. Gövdesinde süsleme unsuru yer almaz; sade yüzey düzeni yalnızca sivri kemeri ile hareket kazanır. Bu yalınlık, dönemin geç Osmanlı dönemi taş işçiliğinin işlevsel ve süsten arınmış karakterini yansıtır.
Yapı, zaman içinde seramik kaplama, boya ve beton dam eklemeleri gibi müdahalelere uğramış; bu değişiklikler orijinal dokusunu kısmen bozmuştur.