Hoca Sultan Çeşmesi
- Tür: Çeşme
- Kültür: Osmanlı
- Yüzyıl: 19. yy
- Bölge: Türkiye, Karadeniz Bölgesi, Tokat, Niksar
- Durum: Erişilebilir
Niksar İlçe merkezinde, Hoca Sultan Camii’nin avlu giriş kapısının sağında, sokak üzerinde avlu duvarına bitişiktir. Kitabesine göre H.1315/ M.1897-1898 yılında Hacı Hasan Ağa tarafından inşa ettirilmiştir. Doğu-batı yönünde dikdörtgen formlu bir kütleden oluşan çeşme, tek cepheli, çeşme nişi kıvrımlı halat motifi ile sınırlandırılmış olup, nişin merkezinde çeşme kitabesi bulunmaktadır.
Kitabenin üzeri ay-yıldız formunda alem ile sonlandırılmıştır. Çeşmenin üst köşe noktalarından birer gülbezek motifi bulunmakta olup, çeşme, profilli silmeler ile sınırlandırılmıştır. Cephenin önünde cephe boyunca uzanan yalak bulunmaktadır.[1]
Kitabesi şöyledir:
“1- Māşāallāh bū ṣū āb-ı zülāldir
2- ʿAzı̇̄zim ʿāfiyetle ı̇̄ç helāldir
3- Ḥācī Ḥasan Aġā bū ḫayrī
4- İdūb maḳṣadı rıżāyı ẕü’l-celāldir.
5- Bı̇̄ñ ǖç yǖz ōn beşde işbū çeşme
5- Yāpıldīġī zamān işte bū sāldir
6- Sene 1315.”[2] [3]
2 Halit Çal, Niksar’da Türk Eserleri, Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.
3 Transkripsiyon ve harekeler için; Halit Çal’ın Niksar’da Türk Eserleri isimli kitabındaki metinler temel alınmış, Engin Mutlu tarafından transkripsiyon ve harekelerde bazı ekleme ve düzeltmeler yapılmıştır.