Aziz Yuhanna Kilise Çeşmesi, 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş bir yapıdır. Haznesiz, kemerli ve tek lüleli çeşmeler grubuna dâhil olan bu eser, kesme taş işçiliğiyle yapılmıştır. Yanlarda yer alan iki ayağın taşıdığı yuvarlak kemer, çeşmenin mimari kurgusunun temelini oluşturur. Kemerin üst kısmında düz lento biçiminde bir taş harpuşta bulunur; bu özellik, dönemin taş işçiliğinde görülen yalın fakat dengeli bir estetik anlayışın yansımasıdır.

Yapının inşa tekniği, 19. yüzyıl Trabzon çeşmeleriyle benzerlik gösterir. Özellikle düzgün kesme taş kullanımı ve simetrik oranlara sahip kemer açıklığı, dönemin taş ustalığını sergiler. Haznesiz planı ve tek lüleli yapısı, çeşmenin mütevazı bir mahalle su yapısı olarak tasarlandığını gösterir.

Zaman içinde çeşitli onarımlar geçiren çeşmede önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu müdahaleler sırasında yapının özgün taş dokusu kısmen sıvanmış, özgün detaylardan bazıları ise kaybolmuştur. Özellikle su teknesinin tahrip olması ve kitabeliğin sıvanarak kapatılması, çeşmenin hem işlevsel hem de estetik bütünlüğünü zedelemiştir.

✶ Medya