Yeri ve Konumu: Malatya İli, Yazıhan İlçesi, İri Ağaç Mahallesi, Köy İçi mevkiinde, 1 nolu pafta 24 nolu parsel üzerinde bulunmaktadır. Ziyaret mekânının doğusunda havuzu ve doğu cephe duvarında su kanalı, güneyinde su depoları ile kuzeyinde aşevi, ocak ve helâ mekânları olmak üzere sonradan inşa edilen müştemilat birimleri yer almaktadır. Seyit Sultan Ali Ziyareti’nin ilk mekânda güney cephe duvarında bulunmaktadır.
Bugünkü Durumu: Günümüzde suyu akan ve sifalı suyu olduğuna inanılan çeşme ziyaret olarak kullanılmaktadır. Yapı inşa edildiği tarihten günümüze kadar bir takım değişikler ve onarım geçirse de, çeşme yapıları günümüze orijinalliğini koruyarak ulaşabilmiştir. Ziyaret mekânının dış ve iç cephe duvarları beton ile sıvanarak üzeri boyanmıştır. Kuzey giriş cephesinde yer alan ve kemerli giriş açıklığının bulunduğu taş örgü ile asıl ziyaret mekânındaki güney cephenin taş örgü duvarındaki derz aralarının ve çeşmenin su yalaklarının beton harç ile sıvandığı ve kemer içerisindeki niş üzerinde yer yer boya izlerinin olduğu görülmektedir.
Yaptıran: Kitabesine göre Hüseyin Bin Yusuf tarafından yaptırılmıştır.
Tarihçesi: Kitabede H. 1231 – M. 1815 tarihi okunmaktadır.
Kitabesi: Sivri kemer içerisinde niş üzerinde 27×50 cm. ölçülerinde köfeki taşına kabartma tekniği ile yazılmış dikdörtgen kitabe üzerinde 5 satırlık Osmanlıca yazı yer almaktadır.
Kitâbenin Metni:
SAHİBÜL HAYRAT VEL HASANAT
HÜSEYİN BİN YUSUF
İLAHİ RAHMETİN ÜZERİNE KILASIN
ve DEVLETLİ NAMZADE SAN KILASIN
HAYRATI SAHİBİNE RAHMET
EYLEYE ALLAH Bİ HAKKI EVVEL HABİBULLAH 1231
Kitâbenin Anlamı:
HAYIR ve İYLİKLER SAHİBİ
YUSUF OĞLU HÜSEYİN
EY ALLAHIM! ONA RAHMET ET
VE ONU VARLIKLI ve ADI ŞANI
BİLİNEN BİRİ KILASIN
BU HAYIR SAHİBİNE RAHMET ETSİN
ALLAH (EVVEL HABİBULLAH)
HAKKI İÇİN 1705

✶ Kaynaklar