Kastamonu Devrekani ilçesinde, İsmail Bey Mahallesi, Haydar Caddesi üzerinde, İsmail Bey Camii ve Hamam yapılarının yaklaşık 100 m. batısında yer almaktaydı. Günümüzde tamamen yıkılmış olan çeşmenin, kaynaklardan ulaşılan tamir kitabesinin okunuşu şöyledir:

Okunuşu:
1 Harab oldu Haydar Çeşmesi tamir eyledi elhac Mehmed mütevellisi
2 Kim bu Ma’dan şurbederse desün üç kere Bismillah
3 Dahi salis Hamdu lillah desun derdi Resulüllah
4 Tamir eyledi Ahmed Mütevellisi 1177 (Gökoğlu, 1952, s. 413).

Kitabede, çeşmenin ilk yapım tarihi belirtilmemekte, ancak eserin H.1177/M.1763-64 yılında tamir edildiği bilgisi verilmektedir. Eserin isminden hareketle, ilk banisinin “Haydar” isimli bir hayırsever olduğu anlaşılırken, çeşmenin daha sonra Hacı Mehmed ve Ahmed tarafından tamir edildiği ifade edilmektedir. Ancak, kitabede tek bir tamir tarihi verildiği halde, tamir ettiren kişi olarak iki ayrı satırda iki ayrı şahsın isimlerinin geçiyor olması dikkat çekicidir. Bu durum, bir vakfın mütevellisi olduğu bilgisi verilen bu şahısların, çeşmenin onarımı esnasında görev değişikliği yapmış oldukları şeklinde değerlendirilebilir.

✶ Kaynaklar