Yeri: Rize’nin Hemşin İlçesine bağlı Yaltkaya Köyü’nün (Gumno) merkezinde yer almaktadır.

Tarihçesi: Ali Çelebi Camii olarak da bilinen yapının, doğu giriş kapısı, minaresi ve ahşap tavanında olmak üzere üç kitabesi bulunmaktadır. Giriş kapısı üzerinde yer alan mermer üzerine yazılmış onbir satırlık Osmanlıca kitabeye göre yapı, 1324/1906 yılında tecdid (yenilenme) edilmiştir.

Kitabesi;
BarekAllahu Mescide güyaki Firdevs birin
Çeşme-i hursit ve şen ziyadeler şemme buyi anberin (amberin kokusu)
Hoda hayrı ahir azim ne şüphe var açar azim
Tecdide himmet eden devleti baht ve aferin
Du cihanda hep ahalisini kıl Ya Rab aziz
Ni’mel mutevella ve ni’mel hatib Ni’mel karin
Pek siz etevelleyte ve imamet ve hitabete
Hafız İbrahim zade efendi bihterin (en iyi)
Kahi dersin medhi huban gah mecuher tarihi
Şükre gel şükri kelamın hep şükür bileki şirin
Sene 1324/1906

Minare kaidesindeki kitabesi;
Amele Haci Ruşen
Fi 20 Safer 4
Sene 1333/1914

Orhan Terzioğlu, çalışmasında yapıyı Papager Camii olarak tanımlamış ve 1863 tarihinde Hacı Memiş Paşa tarafından yapıldığını ortaya koymuştur. Verilen bu bilgiler, kitabesi ile sabit olan Papager Mahallesi’ndeki camiye aittir.

Cami ile ilgili iki farklı arşiv kaydına ulaşılmıştır. İlk olarak 1732 tarihindeki atama kaydında ismi geçen caminin, Ali Çelebi tarafından inşa edildiği anlaşılmaktadır. Belirtilen tarihte caminin imamı ve hatibi olmadığı için Süleyman Halife’nin gündelik 3 akçe ile Hemşin Kadısı Osman’ın arzıyla imamlık vazifesine tayin edildiği belirtilmektedir.

1903 tarihli ikinci kayıtta, Ali Çelebi Camii için İmamoğlu Hafız İbrahim Efendi bin Ali Efendi’nin bin beş yüz kuruş vakfı, caminin imamına, hatibine, aydınlatma kandillerine ve tamirine vakfedildiği geçmektedir.

Sonuç olarak 1732 yılına kadar uzanan tarihi bir geçmişi olan caminin 1906’da esaslı bir restorasyon geçirdiği anlaşılmaktadır.

Usta Adı veya Usta Grubu: Amele Hacı Ruşen

✶ Kaynaklar