Halep Hamidiye Gureba Hastanesi 1819 yılında inşa edilmeye başlanmış ve Kasım 1897’de tamamlanarak hizmete girmiştir. Yapının inşası 48 yıl sürmüş; bir ara çalışmalar yarım kalmış ve tamamlanmasında güçlük yaşanmış, daha sonra bitirilerek açılmıştır. 1892 yılında belediye merkezi olarak kullanılmış, resmî açılışı ise 1900 yılında Vali Cemil Paşa’nın himayesinde gerçekleştirilmiştir.

Osmanlı Devleti’nde sağlık alanındaki yenileşme hareketleri III. Selim döneminde başlamış, II. Mahmut devrinde kurumsal bir zemine oturtulmuş ve Sultan Abdülmecid zamanında gelişmiştir. Sağlık ve sosyal yardım hizmetlerinin teşkilâtlanmasına önem veren II. Abdülhamid döneminde ise sağlık kurumlaşması ve çağdaşlaşması belirgin biçimde artmış; Anadolu, Balkanlar ve Ortadoğu’da çok sayıda hastane inşa edilmiş, mevcut yapılar onarılmış ve yeni koğuşlar eklenmiştir. Halep’te kurulan Hamidiye Gureba Hastanesi bu çerçevede değerlendirilmiştir.

Kuruluş amacı, muhtaç durumdaki fakir ve garip hastalara tedavi sağlamaktır. Açılışından sonra memurları ve hademesi tayin edilmiş; yoksul hastaların tedavisine başlanmıştır. O tarihte elli yatak kapasitesine sahip olan hastanede kadın ve erkek koğuşları, ameliyathane, otopsi salonu ile doktor ve hemşirelere ait dinlenme odaları bulunmaktaydı. 11 Şubat 1904 tarihli bir arşiv belgesine göre hastaneye belirli vakitlerde başvuran hastalar ücretsiz muayene edilmekte, fakir hastalara gerekli ilaçlar belediye eczanesinden bedelsiz verilmekteydi. Hastaları muayene etmek üzere yedi doktor görevlendirilmiş, bunlardan biri her gün nöbetçi olarak bulundurulmuştur.

Yapı daha sonra Millî Hastane’ye dönüştürülmüş; bu safhada 32 oda, iki geniş konut, iki uzun salon ve bir eczaneden oluşmuştur. 1988 yılında sağlık enstitüsüne çevrilmiş, ardından otele dönüştürülmüştür. Otel olarak kullanıldığı dönemde Carlton Citadel Otel adını taşımıştır. Osmanlı dönemi yapısı kemerler, revaklar ve geniş bir lobi ile tanımlanmaktadır. Halep Kalesi yakınındaki konumu ve manzarası nedeniyle bu işleve uyarlanmıştır.

Şubat 2014 ve Mayıs 2014 tarihlerindeki iki bombardıman sonucu yapı ağır hasar görmüş ve ciddi bozulmaya uğramıştır. Osmanlı’nın yıkılmasından sonra Suriye devleti döneminde Millî Hastane olarak kullanılan yapının son bombardımanlardan sonra yerle bir olduğu bilinmektedir.

✶ Medya

✶ Kaynaklar