Kurt Erdmann burayı 30.07.1955 ziyaret etti. Notlarında şu yazmakta: “Dazya’da erken Osmanlı döneminden kalma kubbeli bir camiyi tanımlıyor. Bu cami, daha eski bir tonozlu yapıya bitişik olarak inşa edilmiş. Yapı, 5,60 m genişliğinde ve 7,20 m derinliğinde olup, kaba taşlardan yapılmış hafif sivri bir tonozla örtülüdür. Tonoz, konsollar tarafından taşınan iki kemer üzerine oturuyor. Konsolların duvarcılığı ve profilasyonu, 13. yüzyıldan kalma Han yapıları için tipik olarak tanımlanmış, ancak yapının durumu kesin bir belirleme yapılmasına izin vermiyor.” 1

Dazya Hanı (veya Gümüstop Hanı), Tokat’ın Turhal ilçesinden Amasya yönüne giderken Hacılar köyü ayrımından sapılarak ulaşılan Gümüstop (eski adıyla Dazya) köyü merkezinde yer almaktadır. Han, kuzeyden gelen tarihi bir ticaret yolunun güneyle birleştiği noktada konumlanmıştır. Yapı tamamen harap durumda olduğundan plan ve mimarisi hakkında net bilgi bulunmamaktadır; bu konuda sağlıklı değerlendirme ancak kazı çalışmalarıyla mümkün olacaktır. 2

  1. Kurt, Erdmann: Das anatolische Karavansaray des 13. Jahrhunderts, p. 197, Han No. 77 ↩︎
  2. Ahmet Telci, Türkiye’deki Ticaret Yolları Üzerinde Bulunan Han ve Kervansarayların Fotogrametrik Belgelenmesi ve Coğrafi Bilgi Sistemine Entegre Edilmesi (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2011), Sayfa 124  ↩︎