Germanicia antik kentinin yeri uzun süre tam olarak bilinmemekteydi. Antik kaynaklarda şehrin adı geçmesine rağmen, şehirde ayakta hiçbir kalıntı olmaması nedeniyle kesin lokalizasyon yapılamamıştı. Ancak 2007 yılının Ağustos ayında gerçekleştirilen kaçak bir kazıda ortaya çıkan bir mozaik parçası, kentin yerini tespit etmeye imkân sağladı. Bunun üzerine başlatılan arkeolojik çalışmalar, Germanicia’nın günümüzde Kahramanmaraş il merkezinin doğusunda, Dulkadiroğlu ilçesi sınırları içinde, Şeyhadil, Bağlarbaşı, Namık Kemal ve Dulkadiroğlu mahallelerini kapsayan geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu.

Toplam 146 hektarlık bu alan, 2010 yılında III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi. Ayrıca, 2008 yılından itibaren yapılan araştırmalar neticesinde 78 parselin I. ve II. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlendiği, bunlardan 46 parselin kamulaştırıldığı bilinmektedir. 2009’da başlayan kazılarda bugüne kadar 17 parselde (yaklaşık 3200 m²) kazı yapılmış ve 450 m²’lik mozaik tabakası ortaya çıkarılmıştır. Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün 2021 yılı verilerine göre toplamda 5 farklı alanda 3950 m²’lik kazı gerçekleştirilmiş ve 19 parselde mozaikler gün yüzüne çıkarılmıştır. 2018’de Bağlarbaşı Mahallesi’ndeki 2424 ada 2 ve 3 no’lu parseller, 2020’de 461 ada 4-5 parseller ile 374 ada 14 parsel ören yeri olarak ziyarete açılmıştır. Ayrıca ören yeri içinde çatı örtü sistemi, yürüyüş yolları ve seyir platformları inşa edilmiş, mozaiklerin konservasyon ve restorasyon çalışmaları devam etmektedir.

Maraş (antik adıyla Marqas), M.Ö. 12. yüzyılda Neo-Hitit Krallığı Gurgum’un başkentiydi. M.Ö. 8. yüzyılda Asurlular tarafından fethedilerek Markasi adıyla anılmaya başlandı. M.Ö. 64’te ise Roma hâkimiyetine girdi ve Roma İmparatoru Gaius Caesar Augustus Germanicus’un onuruna şehre Caesarea Germanicia adı verildi. Bizans döneminde Germanikeia, Haçlılar döneminde ise Sebastia olarak adlandırıldı. Yaklaşık MS 675–680 yıllarında Bizans İmparatoru III. Leon’un burada doğduğu bilinmektedir.

Germanicia Mozaikleri

Germanicia mozaikleri özellikle Dulkadiroğlu ilçesindeki Bağlarbaşı ve Namık Kemal mahallelerinde tespit edilmiştir. Roma döneminde bu bölgede yamaç villalarının bulunduğu, ortaya çıkarılan mozaiklerin ise bu villaların taban döşemeleri olduğu anlaşılmaktadır. Geç Roma, Erken Bizans dönemine tarihlenen mozaikler, dönemin siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik hayatını yansıtması bakımından büyük önem taşır. Mozaiklerde kullanılan tessarelerin çokluğu, ince detayların işlenmesini sağlamış, bitkisel ve geometrik motiflerin yanı sıra günlük hayattan sahneler ve dönemin mimari unsurlarını gösteren kompozisyonlar tasvir edilmiştir. Özenli işçilik, zengin desenler, ikonografi çeşitliliği ve konularıyla Germanicia mozaikleri Anadolu’daki benzerlerinden ayrılarak daha ayrıcalıklı bir yere sahip olmuştur.