Mahperi Hunat Hatun Kervansarayı (Pazar Hatun Hanı olarak da bilinir), Tokat’ın Pazar ilçesinde, Amasya-Tokat yolu üzerinde, Selçukluların ünlü hükümdarı Alaeddin Keykubad’ın eşi Mahperi Hunat Hatun tarafından 1238-1239 yılında yaptırılmış avlulu bir Selçuklu kervansarayıdır. Avlu ve kapalı kısımdan oluşan yapının avlusuna açılan taç kapının yanında ejder başlı lüleli bir çeşme yer almakta, doğu ve batı kanatlarında revaklı galeriler ile eyvanlar dikkat çekmektedir. Kapalı bölüm, orta sahının yan sahınlardan daha yüksek ve geniş tutulduğu üç sahınlı bir plana sahiptir. Son yıllarda geçirdiği kapsamlı restorasyon sırasında üst örtüsü tamamlanmış, revakları ve bazı bölümleri yeniden inşa edilmiştir.1

Tokat-Pazar yolunun 29’uncu kilometresinde Pazar İlçesi’ne yaklaşık 1 kilometre mesafede, yolun güneydoğusundaki kuzeybatıya meyilli bir araziye inşa edilmiştir. Avlu ve kapalı kısım portallerindeki dörder satırlık sülüs hatlı kitabelerine göre, 1238 yılında Alaeddin Keykubâd’ın zevcesi ve II.Gıyaseddin Keyhüsrev’in validesi Mahperi Hatun tarafından yaptırılmıştır.2

Her iki kitabe de metinleri bakımından çok az farklılık göstermekle birlikte, aynı bâni ve yapım yılını kaydeder. Kısmen harap vaziyetteki eser, planı bakımından asli karakterini büyük ölçüde korumakla beraber insan eliyle gerçekleşen tahribatlardan nasibini alarak, bazı örtü ve taşıyıcı sistem yapı elemanlarından yoksun bir halde günümüze ulaşabilmiş, 1999 yılında yapılan restorasyon çalışmaları ile tekrar ihya edilmiştir.3

  1. Osman Eravşar, Pembe Ayşıl Tükel Yavuz ve Gulam Muhammed Vedat Toprak, Ortaçağda Kuzey Anadolu Kervan Yolları ve Yol Üstü Kuruluşları, TÜBİTAK Araştırma Projesi No. 109K369 (Konya, Kasım 2013).  ↩︎
  2. Tokat Pazar Mahperi Hatun Kervansarayı, Serkan Sunay ↩︎
  3. Kurt, Erdmann: Das anatolische Karavansaray des 13. Jahrhunderts, p. 135-139, Han No. 36 ↩︎
✶ Medya

✶ İlişkili Yerler

✶ Kaynaklar