Vekse Kaya Kilise No 3
- Tür: Kaya Kilisesi
- Bölge: Türkiye, İç Anadolu Bölgesi, Kayseri, Melikgazi, Vekse
- Durum: Erişilebilir
Bu kaya kilisesi muhtemelen Vekse’deki kaya kiliseleri arasında en çok zarar gören yapıdır. Naosu güneybatı-kuzeydoğu doğrultusunda taşıyan sütunlardan sadece ikisinin sağlam kalmasıyla; beşik tonozlu, ana eksen uzunluğu 8 m olan bu küçük kilisenin özgün mimarisi zaman içinde tahmin edilemeyecek kadar büyük bir değişim ve tahribata uğramıştır. Ancak asimetrik dikdörtgen planı da görüldüğü gibi oldukça ilgi çekicidir. Yapının güney duvarı, duvardaki iki dar niş ve nişlerde fresk izleri görülen fresk kalıntılarıyla kısmen orijinal yapısını korusa da diğer bölümler büyük bir değişikliğe uğramıştır. Örneğin girişin batısındaki duvara oyulmuş, çapı bir metreye yakın olan ve işlevi tam olarak belli olmayan iki büyük niş, kilisenin orijinal mimarisine ait olmayıp muhtemelen kilisenin güvercinliğe dönüştürüldüğü daha sonraki bir tarihte kazılmış olabilir. Girişin hemen karşısındaki duvardaki
güvercin nişleri ve apsis önündeki baca deliği bu etkinliğin kanıtıdır. Muhtemelen asıl amaç, bu kilisenin kuzeydoğusuna oyulmuş 6 m çapındaki büyük güvercinliği, kilisenin apsisine bir delik açarak tutturmak ve daha fazla verim elde ederek kiliseyi güvercinliğe dönüştürmekti. Kilisenin apsis güney duvarının yıkılması ve bu noktada yapının yüzeye açılması bu projeyi engellemiş olmalıdır.1