Baş Han (16. Yy) Bitlis’in yaklaşık 10 km kuzeyinde yer alan, Köse Hüsrev Paşa’ya atfedilen bir Osmanlı kervansarayıdır. Yapı, iç mekânda kuzey-güney doğrultusunda uzanan dört tonozlu nef ve bunları ayıran geniş dikdörtgen payelerden oluşur. Batıdaki giriş bölümünün sonradan eklendiği ve yapının zaman içinde bazı değişiklikler geçirdiği anlaşılmaktadır.1

Başhan Hanı, Bitlis ili Merkez ilçesi Beşminare Mahallesi’nde, L48a04d1a pafta, 637 ada, 1 parselde yer almaktadır. Yapı, ilk olarak Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 20.12.1996 tarih ve 1918 sayılı kararıyla kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 29.03.2016 tarih ve 1203 sayılı kararıyla hanın koruma alanını yeniden belirlemiş; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca söz konusu alan, 637 ada 1 parsel ile 777 ada 1 parseli kapsayacak biçimde sınırlandırılmıştır.2

  1. Robin Wimmel, Architektur Osmanischer Karawanseraien: Stationen des Fernverkehrs im Osmanischen Reich, vol. 2 (PhD diss., Technische Universität Berlin, 2016), 19–20, https://doi.org/10.14279/depositonce-5468. ↩︎
  2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu. “Bitlis İli Merkez İlçesi Beşminare Mahallesi’nde Bulunan Başhan Hanı’nın Korunma Alanına İlişkin Karar.” Karar No: 1203, Toplantı No: 84, 29 Mart 2016. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2025. https://korumakurullari.ktb.gov.tr/Eklenti/44794,4–bitlis-ili-merkez-ilcesi-besminere-mahallesinde-bulu-.pdf?0. ↩︎