Bugün ayakta olmayan Aya (Sveti) Spiridon Kilisesi, Kırklareli’de bulunan Bulgar Kiliselerinden en önemlisi idi. Katedral Kilisesi olan Aya (Sveti) Spiridon Kilisesi Tellakzade (Akalar) Mahallesi Soğukkuyu Mevkiinde, 1871 yılında inşa edilmiştir.

Tellakzade Mahallesinde oturan, Bulgar halkının ibadet edecek yerlerinin bulunmaması nedeniyle, mahalle halkından Kriyan’a ait arsa üzerine, Kriyan’ın rızası ile, Bulgar milletinden 13 kişinin maddi desteği ile yapılmıştır. Kuzeydoğu yönünde tek apsisli, 29 arşın (22 metre) uzunluğunda, 16 arşın (12 metre) genişliğinde ve 8 arşın (6 metre) yüksekliğindeki kilisenin, 3 kapısı ve 14 adette penceresi bulunmakta idi.

I. Balkan Savaşı sırasında çekilen bir fotoğrafta, kilisenin üzerinin beşik çatılı ve kiremit örtülü olduğu, güneybatı yönündeki giriş çıkıntısı üzerinde ayrıca çan kulesi bulunduğu görülmektedir. 1908 Yılında, kilisesinin cephe duvarının yıkılarak yenisinin yapılması ve çatı bakım ve onarımı için istenen izin talebine, tamir ruhsatı verildiği, Başbakanlık Osmanlı Arşivi belgelerinden anlaşılmakta ancak, söz konusu bakım ve onarımın yapılıp yapılmadığı hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.

I. Balkan Savaşı ve sonrasında, şehrin Bulgar işgali altında olduğu dönemde, işgal altında bulunan yerlerde arkeolojik eserleri inceleyip Bulgaristan’a götürmek üzere Kırklareli’ye gelen, Bulgaristan Ulusal Arkeoloji Müze Müdürü Bogdan Filov, Bulgar Aya Tanaş Kilisesini ziyaret ettikten sonra Kırklareli’de ayin düzenlenen bir kiliseye gittiğini belirtmiştir. Sveti Spiridon Kilisesi’nin Katedral Kilise olması nedeniyle, muhtemelen Filov’un ziyaret ettiği kilise olma ihtimali oldukça yüksektir.

I. Balkan Savaşı esnasında (1912-1913) çekilen fotoğrafta da ayakta olduğu görülen Sveti Spiridon Kilisesi’nin ne zaman yıkıldığı hakkında kesin bir bilgiye ulaşılamamıştır. Tellakzade Mahallesinde 1939 yılında yapılan, tapulama ve kadastro çalışmaları sonucunda, kadastro paftasında yapının dış cepheleri çizilerek muhdesat olarak işaretlenmiş, Tapu sicilinde de “Kilise” vasfı ile tescil edilmiş olmasına karşın, Nazif Karaçam Kilisenin 1930’lu yıllara doğru,101 Plamen Kraisky 1950’li yıllara doğru yıkıldığını belirtmiştir. Ancak kilisenin ne zaman yıkıldığı hakkında kesin bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır.

Kaynak:

[1] Toptaş, B. (2012). Kırklareli Merkez İlçe ve Köylerindeki Gayrimüslim Eserleri [Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi].