Ajax höyüğü Ilium’un yaklaşık 2 km kuzeyinde ve Çanakkale Boğazı’nın yaklaşık 1 km güneyinde yer almaktadır. Tümülüsün içinde 3,5 metre genişliğinde dairesel tonozlu bir dış geçit yer almakta olup, bu geçit merkezi bir taş kuleye yayılan bir duvar ağıyla bağlanmıştır. Bu, Roma öncesi tümülüs yapılarında kullanılan bir biçim değildir, ancak Küçük Asya’nın kuzeybatısında İmparatorluk dönemi tümülüsleri için popüler olduğu görülmektedir. Ayrıca, tonozlu girişin üzerindeki dolguda bulunan Hadrianus dönemine ait bir kandil gibi, inşaat tekniği de MS 2. yüzyıla işaret etmektedir. Pausanias ve Philostratus’un bölge betimlemeleri nedeniyle bu höyüğü Ajax’tan başka biriyle ilişkilendirmek zordur. Orijinal tümülüs deniz tarafından büyük ölçüde tahrip edildiğinden, bir zamanlar kıyıya daha yakın bir yerde olduğu kesindir ve Hadrianus’un hayırseverliği, şimdiki yerinde, deniz seviyesinin oldukça üzerinde, tamamen yeni bir tümülüs inşa edilmesini gerektirmiş olmalıdır.

Mezar şimdi, muhtemelen Hadrianus’un restorasyonundan hemen önce olduğu gibi tahrip olmuş görünmektedir, ancak imparatorluğun başlangıcında deniz kenarında konumu, heroonu ve Antonius’un onu İskenderiye’ye götürmesine neden olacak kadar göz kamaştırıcı bir Ajax heykeli ile bir park gibi görünüyordu. Heykel Augustus tarafından geri getirildi.

18. yüzyılın sonlarında tümülüsün çapı 11 metreden fazla ve yüksekliği 5 metreydi; bu da inşaat sırasında 350 metreküpten fazla toprağın taşınmış olması gerektiği anlamına geliyordu.1

  1. Troya ve Troas Tümülüsleri, Reyhan Körpe, Charles Brian Rose ↩︎