Surp Haç Katolik Kilisesi, Büyük Bahçebaşı Mahallesi’nde, Mehmet Türkaslan Konağı’nın kuzeybatısında yer alıyordu.

19. yüzyıl sonu itibarıyla yaklaşık 1500 kişiden oluşan Kayseri Ermeni Katolik cemaati, Surp Haç Kilisesi etrafında toplanmıştı. Rahip Bogos Emmanuelyan’ın çabaları sayesinde, Ermeni Katolik hanelerin sayısı 1886’da kırka çıkmıştır. Emmanuelyan’ın uzun görev süresinin sonunda şehirdeki Katolik nüfusu birkaç kat artmıştı ve bu cemaate hizmet veren üç Ermeni, üç de Cizvit rahip bulunuyordu.

    Bahçebaşı’ndaki bu Katolik kilisesi; avlusu, sütunları ve geniş sivri kemerleriyle 1893 yılında kente gelen Edmund Naumann’ı derinden etkilemişti. Yazar, yeni inşa edilen bu tek Katolik kilisesinin şehrin en güzel yapısı olduğunu belirtmiştir. Naumann, Anadolu’nun en büyük kubbesinin bu yapıda bulunduğunu ve kubbedeki 12 pencere arasına 12 aziz resmi yapılacağını bildirmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda söz konusu kilisenin, 1871 yılında inşasına başlanıp 1889’da tamamlanan Surp Haç Kilisesi olması kuvvetle muhtemeldir.

    Katolik Ermeniler gibi Protestan Ermeniler de, 1828-29 Türk-Rus Savaşı’nı sona erdiren Edirne Antlaşması’nın ve sonrasında 1839 yılında başlayan Tanzimat döneminin koşullarından faydalanmıştır. Günümüzde yapı artık mevcut değildir; ancak alandaki kalıntıların bu kiliseye ait olabileceği düşünülmektedir.

    ✶ Medya